آخرين اخبار – حوادث – دانلود – عکس – فيلم – آموزش- فال

بحث اسهال در شیرخواران و اطفال بسیار پیچیده میباشد که برای بصورت خلاصه به نکات مهم ان اشاره میشود . بنا بر یک اصل در مورد اجابت مزاج شیرخواران از سه بار دفع مدفوع در یک روز تا روزی سه بار طبیعی محسوب میگردد .
بطور کلی در درمان اسهال مهمترین نکته تامین اب و الکترولیتهای بدن میباشد و تا وقتی که مطمئن به وجود عامل عفونی در اسهال نباشیم به هیچ وجه نیاز به استفاده از انتی بیوتیک نمیباشد.
در بررسی کودک مبتلا به اسهال ابتدا باید در مورد کاهش حجم مایعات بدن کودک مطمئن شویم برای این کار باید مناطقی مانند مخاط داخل دهان را بررسی کنیم اگر دهان کودک خیس و پراب بود هنوزحجم مایعات بدن در حد قابل قبول است .
مورد بعدی گود رفتن چشم بیمار است که در صورت وجود این حالت نشاندهنده کم ابی شدید کودک میباشد و همچنین مسئله بعدی قوام پوست کودک است که در صورت کم ابی شدید پوستی که با دست جمع شود به راحتی به حالت اول باز نمیگردد که اینهم نشاندهنده کم ابی بدن کودک است
مهمترین نکته در کودک مبتلا به اسهال وجود و حجم ادرار کودک میباشد اگر کودک ادرار نداشته باشد و یا حجم ادرار شدیدا کم شده باشد نشان دهنده کمبود شدید مایعات است و نیازمند درمان پزشکی و مراجعه صددرصد به پزشک را دارد .
▪ توجه :‌ در شیرخواران مبتلا به اسهال به هیچ وجه نباید شیر مادر قطع شود بلکه باید جهت جبران مایع از دست رفته تا حد ممکن دفعات تغذیه با شیر را افزایش داد.
بسیاری از شیرخواران در هنگام دندان در اوردن دچار اسهال میشوند که بعضی از مادران انرا ناشی از دندان میدانند در حالی که دلیل علمی برای این مطلب وجود ندارد و تنها موردی که میتواند در این مورد دخیل باشد به دهان بردن هر چیز از جانب کودک در این سن میباشد که میتواند به علت الوده بودن باعث اسهال هم بشود .
● درمان
همانطور که گفته شد مهمترین نکته در درمان اسهال تامین مایعات و املاح بدن ( که در اثر اسهال کاهش یافته است) میباشد
اولین و شاید مهمترین دارو که استفاده بسیار راحتی دارد او –آر- اس(ors ) میباشد
در مورد نحوه استفاده از این محلول مسائل زیادی برای مادران محترم وجود دارد . بطور کلی محلول او-ار-اس دستور العمل مشخص و واضحی دارد . یک بسته پودر را باید در یک لیتر اب ‌‌‌‌‌‌‌(معادل سه تا چهار لیوان اب بسته به اندازه لیوان ) بطور کامل حل کرد و در مدت بیست و چهار ساعت ( بسته به حجم اب از دست رفته ) انرا مصرف نمود .
مسئله مهم در ساختن او-ار-اس اینست که محلول تهیه شده را نباید با با چیز دیگری مخلوط کرد .محلول او- ار- اس به علت مخلوط بودن شکر و نمک خوش طعم نمیباشد ولی باید با همین طعم مصرف شود و ماده دیگری با آن مخلوط نشود .
مادران محترم میتوانند در مواقع لزوم محلول فوق را با مخلوط کردن دو قاشق مربا خوری نمک و یک قاشق مربا خوری شکر در یک لیتر اب ( البته فقط در مواقع اورژانس چرا که محلول او-ار-اس در تمامی داروخانه ها موجود است و برای تهیه ان نیازی به نسخه پزشک نمیباشد ) تهیه نمایند .
مصرف داروهای دیگر مانند انتی بیوتیکها با توجه به تنوع علت اسهال و تخصصی بودن ان بهیچ وجه بدون مراجعه به پزشک توصیه نمیگردد.
در خاتمه اگر بخواهیم بطور خلاصه در مورد اسهال جمع بندی داشته باشیم اینست که هنگامی کودکمان مبتلا به اسهال است شدیدا مراقب کاهش حجم مایعات بدن وی باشیم ( خیس بودن دهان . چروکیده نبودن پوست – گود نرفتن چشم) و در صورت عدم شرایط فوق همراه با شروع محلول او-ار-اس به پزشک مراجعه کنیم .
● نکات پرستاری
مدفوع نوزاد و شیرخوار قوام شل داشته که علت آن عبور سریع غذا از سیستم گوارشی می باشد . همزمان با تکامل سیستم گوارش ، مدفوع نیز تدریجا ظاهری مثل فرد بالغ پیدا می کند
نوزادان اکثرا چربیهای موجود درشیر انسان را جذب می کنند ولی در جذب چربی مربوط به شیر گاو دچار اشکال می شوند .
اسهال با آبکی بودن یا افزایش تعداد دفعات مدفوع نسبت به مدفوع طبیعی مشخص می شود . مدفوع در شیرخوارانی که از پستان مادر تعذیه می شوند ممکن است چند بار در روز باشد در حالیکه تعذیه با شیرخشک سبب می شود روزانه و یا دو روز یکبار اجابت مزاج داشته باشند . پس دفعات اجابت مزاج با توجه به نوع تعذیه شیرخوار متفاوت است .
● عوامل ایجاد کننده اسهال
▪غذا :
‌ترکیب نامناسب شیر یا شیوه تغذیه ، تغذیه بیش از حد
▪ عفونتها سیستم گوارشی :
کبوتر خانگی یا مرغ ممکن است منشاء عفونتهای سالمونلائی خانه را فراهم سازد به این دلیل کودکان پس از دست زدن به این پرندگان باید دستهای خود را حتما بشویند .
عفونتهای غیر گوارشی :‌
مثل عفونت سیستم تنفسی یا اداری یا گوش میانی
▪ مصرف آنتی بیوتیکها :
چون باکتریهای طبیعی روده را تغییر می دهند
▪ تنش عاطفی :
▪ خستگی زیاد یا هیجان
▪ حساسیتهای غذائی
▪ یکسری بیماریهای :
مثل سوء جذب (‌سلیاک ) یا عیوب روده
به مسائل زیر حتما توجه کنید .
۱) وجود خون در مدفوع
۲) وجود تب و دل درد
۳) کاهش هوشیاری

سایت کودکان

مواظب خفه شدن کودکان باشیم
هموطن-: برخلاف تصور، آسیب هایی که باعث خفگی کودکان می شود خیلی ساده اتفاق می افتد و عواملی که به خفگی منجر می شود به وفور در محیط زندگی کودک وجود دارند و زمانی که کودک در چنین محیطی تنها بماند از روی کنجکاوی و بی تجربگی خود را دچار خطر می کند بنابراین والدین باید راه های پیشگیری از خفگی را شناخته و کودکان را از آنها دور کنند.
خفگی فوری ترین عامل تهدیدکننده سلامت انسان است که اگر ظرف چند دقیقه عامل آن از بین نرود فرد می میرد(علائمی مانند بسته شدن راه های تنفسی، داروها و بیماری های فلج کننده مراکز تنفسی، قرار گرفتن در محیطی با گازهای سمی) که در این صورت اکسیژن کافی به بدن نرسیده و مراکز حیاتی مهم واقع در مغز از اکسیژن محروم می مانند و علائم خفگی از قبیل تنگی نفس، کبودی لب ها، نوک انگشتان، کندی و نامنظمی نبض و از دست دادن حواس بروز می کند.
پیشگیری
هر گونه طناب (طناب بازی، بندپرده ها و حتی کمربند لباس) را از دسترس کودک دور نگه دارید. مواردی دیده شده که کودک هنگام بازی با طناب و پیچیدن آن به دور گردن خود یا هم بازی اش موجب خفگی شده است.
پاکت های پلاستیکی بزرگ را در دسترس کودکان قرار ندهید زیرا با فرو بردن پاکت در سر و گیر کردن آن دور گردن بعضی مواقع قادر به بیرون آوردن آن نمی شوند و این کار باعث خفتگی کامل و نرسیدن اکسیژن به سلول های مغزی می شود.
از خواباندن کودک روی بالش های خیلی نرم (مثل بالش های تهیه شده از پر) و بزرگ دوری کنید زیرا این بالش ها باعث حساسیت های تنفسی می شود. همچنین گیر کردن راه های تنفسی کودک در لای بالش ممکن است باعث خفگی یا مشکل تنفسی کودک شود.
قنداق فرنگی نباید تا آن اندازه بزرگ باشد که نوزاد بتواند سر در آ ن فرو برده و دچار انسداد راه های تنفسی شود.
پستانک نباید دارای بند بلند باشد. بندهای خیلی بلند امکان دارد دور گردن کودک بپیچد و همچنین استفاده از پستانک فقط در مواقع ضروری و با رعایت مواضع بهداشتی توصیه می شود.
در زمان خوردن شیر با شیشه کودک را تنها نگذارید.شیشه شیر کودک را به وسیله دیگر تکیه دهید و او را به حال خود رها نکنید زیرا یک عطسه یا سرفه می تواند در این حالت موجب اختلال در بلع و تنفس شود.
پوشش لباس های پشمی و بنددار و گیر کردن آن به کالسکه و جاهای دیگر می تواند باعث خفگی کودک شود.
کودکان از مدادهای کمتر از 10 سانتیمتری استفاده نکنند برخی کودکان عادت دارند هنگام نوشتن مداد را در دهان خود گذاشته و بمکند و این می تواند باعث خطر قورت دادن مداد کوچک شود. بهتر است که به کودک خطر این عمل را تذکر دهید.
در زمان خواب آلودگی از شیر دادن به کودک خودداری کنید.
در این حالت مادر خواب آلوده در شیر دادن به کودک به خواب می رود و قرار گرفتن سینه مادر در ورودی راه های تنفسی کودک موجب خفگی می شود. از غذا دادن هنگام درازکش به کودکان خودداری کنید و کودک را هنگام غذا خوردن تنها نگذارید. اشیای کوچک نظیر سکه و دکمه را از دسترس او دور نگه دارید.استفاده از شکلات های مکیدنی سفت و آجیل با پوست بسیار خطرناک است.
ابتدا شکلات را پوست کنده و پوست آجیل را بکنید و بعد آنها را به کودک بدهید، در ضمن استفاده از شکلات و آجیل هنگام بازی کودکان خطرناک است. از خنداندن بچه ها هنگام خوردن و آشامیدن بپرهیزید. همچنین گریه کردن، سرفه و صحبت کردن هنگام
غذا خوردن زمینه ساز گیر کردن غذا در حلق و خفگی هاست.
کمک های فوری در مورد کودکان دچار انسداد
- اگر شیئی راه تنفسی کودک را بسته باشد با انگشت سریع آن را درآورید. – اگر شیئی در گلو گیر کرده است پاهای کودک را گرفته و کودک را آویزان نگه دارید و بین دو کتف کودک ضربه های آرامی وارد کنید یا کودک را از شکم روی استخوان ران قرار دهید به نحوی که سر و پاهایش آویزان باشد و به همان ترتیب ضربه های آرامی بین دو کتف وارد کنید.
- و اگر باز هم موفق نشدید یک ضربه محکم بین ناف و نوک جناق سینه کودک وارد کنید.

مسمومیت غذائی نتیجه مصرف مواد غذائی آلوده به سموم مختلف مخصوصاً سمومی میکروبی است. در عرض ۳ تا ۲۴ ساعت پس از مصرف غذای آلوده (بسته به نوع سم) علائم مسمومیت شامل دردهای شکمی، تب، استفراغ و اسهال آغاز می‌شود. اگر غذا با باکتری آلوده شده باشد، این باکتری‌ها سموم خود را (به نام توکسین)، داخل دستگاه گوارش آزاد می‌کنند و باعث آسیب مستقیم و التهاب مخاط دستگاه گوارش می‌شوند.
باکتری‌های زیادی هستند که سبب مسمومیت غذائی می‌شوند اما شایع‌ترین آن‌ها عبارتند از: سالمونلا، شیگلا، استافیلوکوک و ای. کولای (E.coli) که مورد آخر شایع‌ترین علت مسمومیت غذائی در بین شیرخواران به‌خصوص کودکانی است که با بطری تغذیه می‌شوند. انواع مسمومیت‌های غذائی غیر باکتریائی عبارتند از: علائم ناشی از خوردن مواد شیمیائی، پاک کننده‌ها و رخی گیاهان سمی، در کودک این شرایط بسیار جدی است زیرا ممکن است به سرعت باعث کم‌آبی بدن وی شود.
● نخستین اقداماتی که می‌توانید انجام دهید:
▪ اگر کودک دچار اسهال و استفراغ شده، درجه حرارت بدنش را اندازه بگیرید و مطمئن شوید که تب دارد یا نه.
▪ مدفوع کودک را از لحاظ وجود خون و بلغم بررسی کنید.
▪ کودک را در بستر بخوابانید و هیچ ماده غذائی به او ندهید اما آب بدنش را از طریق دادن محلول مایع درمانی خوراکی (ORS) که به‌صورت پودر در داروخانه‌ها موجود است، حفظ کنید.
▪ سعی کنید غذای آلوده‌ای را که باعث بروز این علائم در کودک شده، شناسائی کنید.
▪ در صورتی‌که اسهال و استفراغ کودک بیش از ۶ ساعت طول بکشد و از طریق رژیم انحصاری مایعات نتوانستید علائم را کنترل کنید، هر چه سریع‌تر کودک را به پزشک یا نزدیک‌ترین مرکز درمانی برسانید.
▪ ماده سمی مشکوک را با خود به نزد پزشک ببرید.
● اقداماتی که پزشک انجام می‌دهد:
در اغلب موارد هیچ درمان خاصی به‌جزء جایگزین کردن مایعات و نمکی که از طریق اسهال و استفراغ دفع می‌شود، وجود ندارد. اگر کودک شما در معرض کم‌آبی (دهیدراتاسیون) باشد، ممکن است پزشک، وی را به بیمارستان ارجاع دهد تا مایعات را از طریق سرم دریافت دارد. اگر استفراغ کودک خیلی شدید باشد، ممکن است پزشک یک آمپول ضدتهوع برای کنترل استفراغ وی تجویز کند.
● اقداماتی که شما می‌توانید برای کمک به کودک خود انجام دهید.
▪ ظرفی را نزدیک کودک قرار دهید تا در صورت بروز تهوع از آن استفاده کند و نیاز نباشد که مرتب به دستشوئی برود.
▪ در صورتی‌که کودک مبتلا به تب باشد، می‌توانید به‌وسیله کیسه یخ یا یک حوله خیس وی را خشک کنید و تب را پائین بیاورید.
▪ نکات بهداشتی را رعایت کنید. مسمومیت غذائی در اغلب موارد یک بیماری عفونی است بنابراین حتماً پس از رفتن به دستشوئی دستان کودک را بشوئید و خود نیز پس از تعویض کهنه کودک دستان خود را بشوئید.
▪ برای جلوگیری از بروز مسمومیت غذائی تمام غذاهای پخته شده را در یخچال نگه دارید. و هنگام مصرف، آن‌ها را کاملاً گرم کنید. سالمونلا در غذاهای گرم نیز وجود دارد اما حرارت بالا آن را از بین می‌برد.
▪ غذاهای یخ‌زده و به‌خصوص مرغ را قبل از پختن به‌خوبی گرم کنید و مطمئن شوید که کاملاً پخته شده‌اند.
▪ به محض آن‌که اشتهای کودک برگشت و تقاضای غذا کرد، از غذاهای سریع‌الهضم مثل سوپ، ماست، ژله و غذاهای بدون چربی استفاده کنید. اثر بیماری اغلب ظرف یک‌هفته برطرف می‌شود.
▪ غذاهائی را که کودک طی ۲۴ ساعت گذشته مصرف کرده، بررسی کنید و هر غذائی را که به آلوده بودنش شک دارید دور بریزید.

سایت پزشکان

چرا کودکان به شب ادراری مبتلا می‌شوند
ایسکانیوز ـ آرامش دادن به کودک، دعوا نکردن با او، آموزش دادن به کودک برای کنترل ادرار در پیشگیری از شب ادراری کودکان بسیار موثر است.
دکتر مریم رحیمی، روان شناس بالینی درگفت وگو با خبرنگار سرویس علمی پژوهشی ایسکانیوز در خصوص شب ادراری کودکان گفت: شب ادراری نوعی اختلال رفتاری است که در کودکان پسر در مقایسه با دخترهاشایع‌تراست. علل ایجاد کننده شب ادراری ناشناخته‌اند، اما عوامل متعددی با این عارضه ارتباط دارند:
1- حجم مثانه
2- عفونت
3- کمبود هورمون ضد ادرار
4- تاخیر در رشد ونمو
5- خواب بسیار عمیق
6- رژیم غذایی
7- سابقه خانوادگی
8- علل روانی و عاطفی
وی درخصوص درمان شب ادراری کودکان ادامه داد: راه‌های متفاوتی برای جلوگیری از شب ادراری کودکان وجود دارد.
1- نوشیدنی مایعات را قبل از خواب کودک محدود کنید:‌ بعد از شام ، نوشیدن حداکثر یک لیوان آب کافی است.
2- کودک را پیش از خواب به توالت بفرستید،اگر مثانه‌اش پر نیست،مجبورش نکنید که آن را خالی کند، این کار باعث می‌شود که رختخوابش را خیس کند، زیرا در کار مثانه اختلال به وجود می‌آورد.
3- شب‌ها چراغ توالت را روشن بگذارید، گاه‌ترس از تاریکی باعث می شود که کودک رختخوابش را ترک نکند.
4- محدود سازی مصرف مایعات در طول روز هیچ کمکی به بهبود شب ادراری نمی‌کند، محدودسازی مایعات باید حداکثر دو الی سه ساعت قبل از خواب کودک باشد.
وی افزود: همچنین آرامش دادن به کودک ،‌دعوا نکردن کودک در صورت شب ادراری، آموزش به کودک برای کنترل ادرار خود و تعیین جایزه برای کودک در صورت عدم شب ادراری در پیشگیری از شب ادراری کودکان بسیار موثر است.
این روانشناس اظهار داشت: تجویز دارو برای درمان این اختلال رفتاری معمولا کوتاه مدت و باتوجه به سن و وزن کودک است و باید تحت نظر روانپزشک انجام شود.
وی افزود: البته با توجه به امکان عود بیماری پس از قطع دارو بهتر است که بااستفاده از روش‌های غیر دارویی همچون آرامش دادن و تعیین جایزه، درمان صورت گیرد و افزایش سطح آگاهی والدین و معلمان و اصلاح الگوهای محیطی حاکم بر دنیای روانی کودک نیز از شیوه‌های مهم پیشگیری از بروز این اختلال رفتاری در کودک است.
نویسنده: غیاثی

انجمن نوشیدنی های اروپا مصرف نوشابه های گاز دار را به عنوان یکی از علل اصلی چاقی کودکان زیر ۱۲ سال اعلام کرد. این انجمن چاقی را به عنوان تهدیدی جدی برای سلامتی عمومی مردم به ویژه در آینده ذکر کرد و خاطر نشان کرد، باید اقدامات جدی به منظور محدود نمودن مصرف این نوع نوشیدنی ها انجام گیرد.
به گزارش سایت دستیناسیون سانته ،یکی از عواملی که موجب تمایل بیشتر افراد و به ویژه کودکان به مصرف نوشابه های گاز دار می شود ، تبلیغات گسترده آن در رسانه ها است. از اقدامات انجمن نوشیدنی های اروپا ، ممنوعیت فروش انواع نوشابه ها در بوفه دبستان ها و محدودتر کردن عرضه آن در دبیرستانها است.
هم چنین ممنوعیت تبلیغات گسترده در رادیو و تلویزیون و دیگر رسانه ها نیز در برنامه کار این انجمن قرار دارد. زیرا تبلیغات نه تنها تمایل کودکان را به مصرف زیاد می کند ، بلکه والدین را نیز ترغیب می کند. برخی از کمپانی های بزرگ تولید نوشابه مانند کوکاکولا نیز هشدار دریافت کرده که تولید نوشابه های کم گاز را توسعه دهد.
کوکاکولا باید برچسب میزان کالری ، انرژی و ارزش غذایی را روی بطری ها حک کند و به طور کلی سایز بطری ها را کاهش دهد تا حجم نوشابه ریخته شده در بطری کم شود.

در ضمن برنامه هایی به منظور ارتقای آگاهی عمومی با هدف مصرف مواد غذایی مناسب نیز در دستور کار قرار گرفته است. زیرا اکثر کودکانی که به واسطه مصرف نوشابه های گازدار پر کالری و مواد مشابه دچار چاقی می شوند ، زیر ۱۲ سال هستند و تحقیقات نشان می دهد در بیشتر موارد چاقی های ایجاد شده تا سن ۱۲ سالگی به سختی قابل بهبود است.

پزشکان

کودکان اغلب حتی بدون فشار زندگی بزرگسالی، تحت استرس قرار می‌گیرند
استرس در کودکان مانند بزرگسالان باید مورد توجه قرار گیرد.

منشاهای احتمالی استرس دوران کودکی اینها هستند:

درگیری در فعالیت‌‌های بیش از حد در مدرسه و بیرون از آن.
ناکافی بودن زمان بازی.
جنگ و دعوای مکرر والدین و سازش نداشتن آ‌نها با هم.
دیدن تصاویر خشونت‌آمیز در تلویزیون در مورد جنگ، تروریسم و بلایای طبیعی.
از دست دادن فرد مورد علاقه.

pezeshkan.org

کودکان مبتلا به عفونت ادراري به دارو مقاوم شده‌اند
روابط عمومي دانشگاه علوم پزشکي ايران طي خبري اعلام کرد: بيماري اورولوژي اطفال به دليل شيوع بالا در ميان کودکان ، عوارض ناخوشايند و سير آرام آن بايد به موقع توسط متخصصان تشخيص داده شود. به گزارش (ايسنا)دکتر صلاح الدين دلشاد دبير علمي کنگره دانستنيهاي ضروري در اورولوژي وعضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي ايران اظهار داشت: عفونت ادراري به عنوان شايع ترين بيماري اورولوژي در ميان کشورهاي پيشرفته پنج درصد و در کشورهاي در حال توسعه از جمله ايران 20 کودکان و در کشورهاي کمتر توسعه يافته بالاتر از 20 درصد را درگير کرده است.
وي افزود : با تحقيق انجام شده در دو هزار دانش آموز ايراني مشخص شد که بسياري از آنان به عفونت ادراري بدون علامت مبتلا بوده و بيش از 90 درصد آنان نيز به آنتي بيوتيک ها و داروهايي که به صورت تکراري براي عفونت ادراري مصرف مي شوند مقاومت نشان داده اند.

اين جراح کودکان ، نارسايي کليه را از جمله عوارض عفونت ادراري پيشرفته عنوان کرد و گفت : بيماري هيدونفروز و برگشت ادرار به کليه که از دوران جنيني نيز قابل تشخيص است از جمله بيماري هايي است که منجر به از بين رفتن کليه و نياز به پيوند آن مي شود.

انتهاي پيام

قولنج (colic) – حملات بدون توضیح گریه‌کردن کودکان کمسن- می‌تواند بسیاری از تازه پدرومادرشده‌ها را کلافه کند.

هنگامی که کودکتان دچار قولنج می‌شود، به این نکات توجه داشته باشید:

قولنج به معنای آن نیست که کودک شما ناسالم است، علت دقیق این عارضه معلوم نیست.
احساس گناه نکنید. تقصیر شما نیست که کودکتان دچار ناراحتی شده است.
قولنج معمولا در حدود سه ماهگی فروکش می‌کند و تقریبا هیچگاه پس از ۶ ماهگی بروز نمی‌کند.
در هنگام بروز حملات گریه توجه بیشتر به کودک اشکالی ندارد. نگران لوس شدن بچه نباشید.
راه‌های بسیاری برای آرام کردن نوزاد وجود دارد. اقدامات متفاوت را امتحان کنید تا زمانی راه آرام کردن کودک را پیدا کنید، مثلا تغذیه کردن نوزاد در وضعیت قائم، گرفتن آروغ نوزاد به صورت مکرر یا تکان دادن آرام کودک در گهواره.

منبع : pezeshkan.org

دكتر محمد كاظم عطاري – پزشك خانواده
شب ادراري كودكان مشكلي است كه براي كودكان وخانوادة آنها از زمانهاي دور موجود بوده است . شرح خيس كردن كودكان در نوشته هاي 1550 سال قبل از ميلاد هم ديده مي شود معهذا علي رغم پيشرفت دانش بشر در مورد مكانيسم ايجاد شب ادراري هنوز معلومات ما در مورد چگونگي ايجاد شب ادراري و نحوه درمان قطعي آن كامل نيست .
درسن شيرخوارگي ادرار كردن طفل كاملا رفلكسي و بي اختيار است . در اين سن, پر شدن مثانه باعث تحريك گيرنده هايي در جدار مثانه مي شود و هرجه مثانه پرتر باشد اين تحريكات بيشتر مي شود تا اينكه رفلكسي از طريق اين گيرنده ها ونخاع ايجاد شود و منجربه انقباض مثانه و تخليه آن گردد . با بزرگتر شدن كودك وتكامل مراكز عصبي,بنظرمي رسد كه درسن1تا2سالگي كودك مي تواندپر شدن مثانه خود را درك كند و تدريجا اين توانايي را بدست مي آورد كه مدت كمي تخليه مثانه را به تعويق بياندازد در سالهاي دوم تا سوم عمر , با تكامل مراكز عصبي , مغز كنترل بيشتري روي اعمـال مثانه پيدا مي كند و در نتيجه طفل قادر مي شود كه مدت بيشتري ادرار را در مثانه نگاه دارد معمولا تا سه سالگي اكثر اطفال بخوبي قادرند ادرارشان را در روز كنترل كنند اما توانايي كنترل ادرار در شب , اكثرا ديرتر حاصل مي شود . در سن 4 تا 5 سالگي مراكز عصبي مغز قادرند انقباضات مثانه را در خواب هم كنترل كنند بعلاوه تا اين سن ظرفيت مثانه كودك هم زياد شده و مي تواند حجم بيشتري ادرار را نگاهداري كند. البته اين روند تكامل در جوامع گوناگون سرعت يكساني ندارد . حتي دريك جامعه هم در طبقات مختلف مي تواند متفاوت باشد. وحتي در دختر ها معمولا اين كنترل زودتر از پسر بچه ها بوجود مي آيد.
تعريف شب ادراري :
در صورتي كه كودكي به طور مكرر حداقل 2 بار در هفته و به مدت حداقل 3 ماه پياپي بدون استفاده از داروهاي ادرار آور و يا بدون داشتن بيماريهاي زمينه اي مانند ديابت و صرع و بيماريهاي سيستم اعصاب بستر خود را خيس كند , و سن كودك بالاي 5 سال باشد, مي توان او را بعنوان كودك دچار شب ادراري مورد بررسي قرار داد.
بطور كلي شب ادراري در 10 تا 15% كودكان حدود 6 ساله موجود است اما هر چه سـن بالاتـر مي رود تعدادي ار كودكان خود بخود بهبودي پيدا مي كنند . بطوريكه در سن 10 سالگي حدود 5% از كودكان و در 15 سالگي تنها 1% كودكان شب ادراري دارند. و بايد توجه داشت كه شب ادراري در پسرها 2 تا 3 برابر دختر هاست .
علل شب ادراري:
در بيش از 80% از موارد ، كودك مبتلا به شب ادراري هيچ بيماري و يا عيب و نقص عضوي و بدني ندارد و در كمتر از 20% موارد ممكن است بيماري هايي مانند : ديابـت , عفونت ادراري , بيماريهاي مادرزادي كليه , نوعي كم خوني و عيوب نخاع و بيماريهاي سيستم اعصاب , علت شب ادراري باشد . كه خوشبختانه در مورد فرزند شما با توجه به معاينات وآزمايشات انجام شده اينگونه مشكلات وجود ندارد . لذا شب ادراري در فرزند شما يك بيماري تلقي نمي شود و آيندة كودك شما كاملا روشن است . و اين شب ادراري سرانجام حتي بدون درمان برطرف خواهد شد.
توجه داشته باشيد اين خيس كردن , در هنگام خواب اتفاق مي افتد , و كودك شما هيچگونه دخالتي در آن ندارد لذا تنبيه و تحقير طفل در نزد خودتان يا ديگران ويا مسخره كردن وي , نه تنها هيچگونه تاثيري در بهبودي آن ندارد بلكه با ايجاد فشار روحي وضع كودك را به مراتب بدتر مي كند.
ثابت شده است عوامل ارثي و سوابق والدين نيز در بروز شب ادراري موثر است . اما بايد توجه داشت همانطور كه زمان راه افتادن و حرف زدن بچه ها با همديگر متفاوت است , روند بالارفتن ظرفيت مثانه و زمان قدرت كنترل مثانه نيز در كودكان ممكن است باهم متفاوت باشد.
مسايل روحي و عاطفي از مهمترين علل شب ادراري هستند . اين مورد بخصوص در نزد كودكاني ديده مي شود كه قبلا كنترل ادرار داشته اند اما اكنون دچار شب ادراري شده اند. از جمله عوامل روحي كه مي تواند سبب شب ادراري گردد ميتوان از موارد زير نام برد:
ـ تولد يك نوزاد درخانواده كه موجب مي شود توجه پدر و مادر به نوزاد معطوف گردد و به
كودك بزرگتر كمتر مورد توجه قرار گيرد .
ـ جدايي پدر و مادر
ـ اختلافات و كشمكشهاي درون خانواده
ـ جابجايي خانواده
ـ مسافرت يا فوت يكي از والدين
- تحقير وتنبيه بيش از حد بزرگتر ها نسبت به كودك
- ايجــاد ترس و هيجــان و اضطــراب شديد در كودك با شنيدن ويا ديدن مناظر , فيلمها ويا
بازي هاي ترسناك كامپيوتري
از ديگر عوامل بسيار مهم در شب ادراري كه به تازگي و در سالهاي اخير بسيار اهميت پيدا كرده است , آلرژي و حساسيت كودك به غذا ها و بخصوص شير گاو است . لذا بايد دقيقاً توجه داشت كه در چه شبهايي و با مصرف چه موادو يا غذاهايي اين شب ادراري تشديد مي شود. تا از مصرف آنها پرهيز گردد .
قبلا تصور مي شد كه كودكان مبتلا به شب ادراري خواب عميق تري دارند و يا شب ادراري ناشي از اختلال در خواب و بيدار شدن كودك است . اما بتازگي نشان داده شده است كه بين خواب كودكان مبتلا به شب ادراري و ساير كودكان تفاوتي وجود ندارد و خيس كردن در هر مرحله از خواب ( چه در مرحله خواب عميق و چه در مراحل خواب سطحي ) ممكن است اتفاق بيافتد.
درمان :
1ـ از بين بردن تمامي فاكتورها و مسايل عاطفي و روحي كه منجر به اضطراب و مشكلات عصبي در كودك مي شود ( در قسمت قبلي به آن اشاره شد)
2ـ استفاده ازتشكچه هاي زنگ دار كه در صورت تماس با اولين قطره ادرار زنگ آن بصدا درمي آيد و موجب بيداري كودك مي شود. استفاده از اين دستگاه باعث مي شود كه ظرف چند هفته يك رفلكس شرطي دركودك ايجاد شود بطوري كه حتي پرشدن مثانه نيزميتواند بتدريج باعث بيدار شدن كودك گردد.
3ـ در روز بايد مايعات زيادي استفاده گردد و به كودك آموزش داد تاحتي الامكان در طول روز ادراركردن را به تاخير اندازد تا حجم مثانه بيشتر شده و در طول شب ديرتر پر گردد، بديهي است ار غروب آفتاب به بعد لازم است مصرف مايعات و غذاها و ميوه هاي آبدار به حداقل برسد و كودك حتما قبل از خوابيدن ادرار كند.
4ـ تشويق طفل هم در انجام اين تمرينات و رعايت دقيق درمانهاي دارويي و غير دارويي بسيار مؤثر است . حتي مي توان كودك را به ازاي هر چند شب كه خيس نمي كند تشويق نمود و در صورت عدم خيس كردن براي مدت طولاني براي وي جايزه اي نيز خريد . (‌اين مسئله در مورد كودكاني كه در طول روز در لباس خود نم مي زنند نيز صادق است )
5ـ درمانهاي دارويي كه از جمله آنها ايمي پيرامين است . ايمي پيرامين دارويي است كه در درمان تعدادي از ناراحتي هاي روحي و افسردگي بكار مي رود لذا ممكن است شما از مصرف آن اكراه داشته باشيد . اما بايد توجه داشته باشيد تاثير اين دارو جدا از خاصيت ضد افسردگي آن است و از طريق تاثير بر اعصاب مثانه عمل ميكند. لذا مي توانيد بدون دغدغه آنرا مصرف نماييد چرا كه اين دارو عوارضي براي كودك شما ندارد. در 25 تا 40% كودكان بدنبال مصرف اين دارو بهبودي حاصل مي شود اما از آنجائيكه پس از قطع دارو ممكن است شب ادراري مجددا عود نمايد,لازم است اين دارو حداقل براي سه ماه مصرف شود و قطع آن نيز تدريجي باشد . از داروهاي ديگر مي توان از قرص و اسپري بيني دسموپرسين و قرص اكسي بوتينين نام برد كه در موارد خاصي مي تواند مفيد باشد .
6ـ درمانهاي روانپزشكي كه بيشتر در مورد كودكاني بكار مي رود كه از مسايل روحي و رواني زيادي رنج مي برند.
درپايان متذكر مي شوم اگر چه شب ادراري سبب ناراحتي خانواده وخود كودك مي گردد اما خوشبختانه در اكثر بچه ها بهبود پذير است و حتي بدون درمان نيز اين عارضه ممكن است برطرف گردد. اما از آنجائيكه شب ادراري ممكن است علامت بسياري از بيماريهاي مهم و جدي در كودك باشد , درمانهاي توصيه شده براي كودك خود را هيچگاه جهت ديگران تجويز نفرماييد چون براي اثبات وجود و يا عدم وجود اين بيماريها , بررسي و معاينه كودكان مبتلا به شب ادراري توسط پزشك حاذق ضروري است

forum.iranblog.com

بسیاری از خانواده ها برای درمان کودکان و شیرخوارانی که بی قراری می کنند، به باورهایی سنتی پایبندند که شاید پایه و اساس علمی چندانی ندارند و امروزه تقریباً همه پزشکان کودکان، آنها را رد می کنند.
مادر جان! این ترنجبین را با نبات به بچه بده هم گریه اش را می اندازد، هم چاقش می کند…دخترم! هر وقت بچه گریه کرد یک قاشق قنداق بده ساکت می شود…چرا بچه را همه اش دکتر می برید، مگر ما چطوری بزرگ شدیم بچه دکتری می شود ها!..مگر من شماها را چطوری بزرگ کردم، با همین چیزها دیگر، چند قاشق نبات داغ به بچه بدهید آرامش می کند…اینقدر این بچه را دکتر می برید تا مریض شود.
این ها نمونه های گفت و گوهایی است که در برخی از خانواده ها برای آرام کردن کودکان و درمان بی قراری های آن ها درمی گیرد و نشان دهنده اندیشه ای است که از گذشته وجود داشته و تاکنون تداوم یافته است. قدیم ترها که از پزشک به معنای مدرن و مراکز درمانی خبری نبود، مردم به دانسته ها و آنچه از گذشتگانشان رسیده بود تکیه می کردند و البته تا اندازه ای حق داشتند.بزرگ کردن کودک، دردسرهایی داشت و بیماری هایی که باید برای رویارویی با آنها، تدبیر می کردند؛ بدینگونه، دانسته ها و یافته های سنتی، سینه به سینه نقل می شد و از مادر به فرزند می رسید.از دید آنان بی قراری یا گریه بچه یا از روی گرسنگی بود یا دل درد و گوش درد و برای هریک نیز با بهره گیری از توصیه های بزرگترها، چاره ای می کردند. بویژه برای رویارویی با دل درد، اگر آن را عامل گریه می پنداشتند، انواع داروهای گیاهی و درمان های خانگی را به کار می بستند و شاید هم نتیجه می گرفتند، اما بعدها از نظر علمی، هیچگاه ثابت نشد که آن روش ها، آیا واقعاً در آرام کردن کودک مؤثر بوده اند یا خیر.
● خوددرمانی با چاشنی های بومی
بسیاری از خانواده ها برای درمان کودکان و شیرخوارانی که بی قراری می کنند، به باورهایی سنتی پایبندند که شاید پایه و اساس علمی چندانی ندارند و امروزه تقریباً همه پزشکان کودکان، آنها را رد می کنند.
دادن داروهای گیاهی متنوع بدون تجویز پزشک به شیرخواری که شیر مادر مصرف می کند و گاهی از خود بی قراری نشان می دهد، متداول ترین روشی است که خانواده ها به کار می بندند و برآنند که این روش دهه ها است که پاسخ داده، خود آن ها هم با بهره گیری از همین داروها بزرگ شده اند.
خوددرمانی برای تسکین دل درد شیرخواران، تقریباً مهم ترین روشی است که برخی خانواده ها با استفاده از شیوه های عجیب بدان روی می آورند، در حالی که نمی دانند عدم درمان بموقع و صحیح دل درد کودکان، می تواند باعث عواقب جبران ناپذیری در سلامت کودکان شود.
● بی قراری، سرشت برخی کودکان است
دکتر رضا رضایی طاهری، متخصص کودکان در این باره می گوید: بی قراری کودکان و شیرخواران علت های فراوانی دارد.برخی از آن ها اساساً بی قرارند و سرشتشان با سرسختی عجین است، به گونه ای که در برابر هر چیز کوچکی واکنش نشان می دهند.این موضوع طبیعی است.برخی دیگر نیز یا آرامند یا وضعیت میانه ای دارند.شیرخواران دسته نخست، در زمان رشد هم چنین حالتی دارند، براحتی آرام نمی گیرند و جنب و جوش بیشتری از خود نشان می دهند.
وی می افزاید: در مواردی که شیرخوار گریه می کند، چون زبان بیان علت را ندارد، می گویند دل درد دارد، در حالی که بی قراری و گریه وی باید بدقت بررسی شود.پیش از نسبت دادن دل دردهای کولیکی به شیرخوار باید از بسیاری از موارد دیگر مطمئن شد.
به گفته وی، کولیک، شایع ترین دل درد شیرخواران و کودکان است که معمولاً از هفته دوم تولد آغاز شده، تا حداکثر ۶ ماهگی ادامه می یابد.درد کولیکی مانند درد ناگهانی ناشی از گزیدن زنبور است و در شیرخوار حالت های ویژه ای پدید می آورد.شیرخوار، قرمز شده، پاهایش را به سمت شکم و بالا جمع می کند.در بسیاری از موارد، علت گریه شیرخوار و کودک، می تواند ریشه های عصبی، متابولیکی، کم خونی و عفونت ادراری داشته باشد.
● خوددرمانی نکنید، اثرات سوء دارد
پزشکان متخصص کودکان در مراجعات خانواده ها به آنان توصیه می کنند که از خوددرمانی بپرهیزند، اما در مواردی که گریه و بی قراری شیرخوار، آنان را کلافه می کند، به استفاده از داروهای گیاهی روی می آورند که به اعتقاد پزشکان، می تواند اثرات سوءیی برای کودک داشته باشد.
گفته می شود، دردهای کولیکی تقریباً در یک پنجم کودکان شایع است و هنوز دانشمندان نتوانسته اند راه درمانی مشخصی برای آن بیابند.برای رویارویی با این دردها که بی قراری زیادی در کودک پدید می آورد، در آغوش کشیدن شیرخوار، قرار دادن حوله گرم روی شکم و حرف زدن با وی، در کنار برخی داروهای شیمیایی یا گیاهی صنعتی، مهم ترین توصیه ای است که پزشکان کودکان برای خانواده ها دارند.
دکتر رضایی تأکید می کند: هنگامی که مطمئن شدیم علت بی قراری و ناآرامی شیرخوار، عوامل دیگری جز دل درد کولیکی نیست، باید پس از مشورت با پزشک متخصص کودکان، روش هایی را به کار برد که اندکی به آرام شدن آن می انجامد.در کنار داروهایی که ممکن است پزشک تجویز کند، می توان حوله گرم روی شکم شیرخوار گذاشت.زمان شیر خوردن، باید بینی وی کاملاً باز باشد تا از دهان تنفس نکند.هوای وارد شده از طریق دهان، می تواند از طریق معده به روده رفته، موجب کولیک شود.
این متخصص کودکان یادآور می شود: کولیک کودکان را درد «بنشین و نگاه کن» نام نهاده اند، چون هنوز راه درمان یا داروی مشخصی برای آن پیدا نشده است، به همین دلیل باید بیشتر از روش های نگهدارنده استفاده کرد.
از آنجایی که شیرخوار زیر ۶ ماه نباید از غذاهای کمکی استفاده کند، نباید از خوراکی برای درمان دل درد، استفاده کرد.مادر باید یکسری مراقبت ها را به کار برد.به عنوان نمونه، در خانواده هایی که زمینه آلرژی های گوناگون وجود دارد، خوردن برخی خوراکی ها می تواند موجب دل درد در شیرخوار شود.عموماً، مصرف خوراکی هایی همچون نارنگی یا پروتئین های گاوی ممکن است در شیرخوار مشکل ایجاد کند.به همین دلیل، در دوران شیردهی باید از مصرف این مواد خودداری کرد.
حتی این موضوع که پزشکان می گویند نباید به شیرخوار زیر ۶ ماه غذای کمکی داد، همین حساسیتی است که ممکن است مستقیماً در کودک ایجاد شود و دل وی را به درد بیندازد.
● هر چیزی را به خورد شیرخوار ندهید
در کنار خوددرمانی هایی که برای آرام کردن بی قراری های کودکان صورت می گیرد، این پرسش به میان می آید که آیا اساساً می توان به هر بهانه ای، هر چیزی را به کودک خوراند
یک کارشناس ارشد تغذیه در این باره می گوید: شیر مادر، بهترین غذا برای نوزاد است و این واقعیتی علمی است که تمام تحقیقات علمی در دنیا بدان رسیده اند. شیر مادر از نظر مواد مغذی (درشت مغذی ها و ریزمغذی ها) همه آنچه را که کودک به آن نیاز دارد به وی می دهد.شیر مادر دربرگیرنده آنتی بادی های بسیار مؤثری است که می تواند کودک را در برابر انواع عفونت ها و اختلالات مانند اسهال حفاظت کند.
فرید نوبخت حقیقی می افزاید: برخی داروهای گیاهی هستند که استفاده از آن ها، به طور سنتی و سینه به سینه در خانواده ها نقل شده است.برخی از این داروها بی خطر و حتی مفیدند، مانند عرق نعناع که در تسکین دردهای کولیکی یا انباشته شدن گاز در معده کودک مؤثر است.البته مقدار و تعداد دفعات مصرف حتماً باید تحت نظر پزشک اطفال یا متخصص تغذیه صورت بگیرد.
به اعتقاد این مشاور تغذیه، خانواده ها نباید به هیچ وجه، سر خود داروهای گیاهی، شیمیایی یا غذاهای گوناگون به نوزادان یا کودکان دهند و تغذیه باید زیر نظر پزشک متخصص اطفال و تغذیه صورت گیرد، زیرا برخی زمان ها، داروهای گیاهی یا غذاها می توانند عوارض و اختلالات جبران ناپذیری برای نوزاد و کودک به همراه داشته باشند.بروز آلرژی های غذایی و اسهال های مقاوم نتیجه این اقدامات است که بسیاری از آنها در کوتاه مدت و براحتی درمان نمی شوند و طولانی مدت باقی می مانند.برخی از این ها، باعث اختلال در رشد جسمی و ذهنی کودک و حتی عقب ماندگی ذهنی می شوند که جبران ناپذیرند.
دکتر رضایی هم درباره عوارض چنین اقداماتی می گوید: برخی از خانواده ها برای ساکت کردن شیرخوار به خوددرمانی ها روی می آورند که می تواند در برخی موارد، سلامت آینده شیرخوار و کودک را به خطر بیندازد.خوراکی هایی چون قنداق، آب نبات و داروهای گیاهی نباید به شیرخوار داده شود، زیرا می تواند، خود، عامل چنین دردهایی و تشدید کننده آنها باشد.البته عرق نعناع در برخی موارد مفید است.داروهایی استاندارد هم با استفاده از آن تولید شده است که می توان با دستور پزشک، از آنها بهره جست.
وی می افزاید: در این زمینه باورهایی غلط وجود دارد.هر چند ممکن است به صورت سنتی نتایجی هم داده باشند، اما به دلیل این که داروهای گیاهی به صورت باز، غیر استریل و بی اندازه استفاده می شوند، هم می تواند درد شیرخوار را بیشتر کند و در حالت بدتر، عواقبی داشته، سلامت کودک را به خطر بیندازد.
به اعتقاد این متخصص، کودکان تا زمانی که شیر مادر می خورند، مشکل چندانی ندارند و حرف هایی که گاهی برخی افراد در خانواده ها می زنند و نگرانی ایجاد می کنند، چندان پایه علمی ندارد.این مشکلات، متأسفانه در میان مردم زیاد است و برداشت های غلطی درباره رشد کودک صورت می گیرد.
نوبخت حقیقی کارشناس ارشد تغذیه نیز چنین اعتقادی دارد: بهترین نشانه برای رشد صحیح کودک و سلامت وی، افزایش قد و وزن متناسب با منحنی معروف جاده سلامت یا همان منحنی رشد است.خانواده ها نباید در اندازه گیری قد و وزن کودک در مراکز بهداشتی اهمال کنند.همین مراقبت های ابتدایی مثل توزین ماهیانه می تواند ما را نسبت به سالم بودن کودک و رشد مناسب وی مطمئن کند.
به نظر می رسد برای حل چنین مشکلاتی درباره سلامت کودکان جامعه بویژه مادران جوان به آگاهی بیشتری نیازمندند.آموزش و افزایش سطح آگاهی خانواده ها و پزشکان برای تشخیص و درمان بیماری های کودکان برای پیشگیری از بحرانی شدن بیماری و احتمال مرگ و میر آنها حایز اهمیت است.دیگر نمی توان برای آرام کردن کودکان بی قرار به روش های سنتی پایبند و متکی بود.سلامت کودک بی زبان، موضوعی نیست که بی اهمیت و سرسری گرفته شود و بازیچه پایبندی بی دلیل به آموزه هایی باشد که هیچگاه کارآمدی آنها از نظر علمی ثابت نشده است.

مژگان جعفری
ایران