آرشيو بخش ‘استخوان و مفاصل’ جديدترين مطالب

04
Mar

آیا تا به حال برای شما اتفاق افتاده است كه نیمه های شب، یك مرتبه به دلیل درد ناشی از گرفتگی

گرفتگی عضلات در خواب اغلب به دلیل عكس العمل (reflex) بیش از حد عضلات است. وقتی شما در خواب جابجا شده و تكان می خورید، ماهیچه های ساق پایتان جمع شده و تاندون ها كشیده می شوند. این عمل، باعث تحریك گیرنده های عصبی موجود در تاندون ها شده و با فرستادن پیام های عصبی به نخاع، منقبض شدن عضلات را اعلام می كنند.

بعضی اوقات، عضلات در همان حالت انقباض باقی مانده و صدمه می بینند.

گرفتگی درد ناك عضلات درشب، می تواند به دلیل صدمات عصبی مانند كوفتگی عصب، آسیب های عضلانی، قطع موقتی جریان خون به پاها و مقادیر غیرعادی املاح یا هورمون ها در بدن شما باشد كه اگر دارای یكی از این مشكلات بودید، بایستی به پزشك مربوطه مراجعه كنید.

ولی اگر مشكل جدی نداشتید، می توانید قبل از خواب با انجام كارهایی كه باعث كاهش رفلكس ( واكنش) كششی می شوند، از گرفتگی عضلات پایتان جلوگیری كنید كه این اعمال شامل موارد زیر است:

1- انجام ورزش مخصوص پا كه باعث كشیدگی ساق پا شوند. در این ورزش، فرد روی شكم دراز كشیده و كف دستها را بر روی زمین گذاشته و با بالا و پایین آوردن دست ها ، شكم را به زمین نزدیك و دور می كند.( مطابق تصویر پایین )

2- استفاده از تشك گرماده به مدت 10 دقیقه قبل از خواب كه باعث گرم شدن پا شود.

تنها داروی موثر برروی گرفتگی شبانه عضلات، ” كوئی نین” است ولیFDA اعلام كرده است هیچ یك از داروهای تجویز شده برای گرفتگی عضلات، سالم وموثر نیستند.

پزشكان معمولاً 1 یا 2 كپسول كوئی نین را به هنگام خواب تجویز می كنند. اما این دارو می تواند باعث مشكلات تنفسی و سقط فوری وخودبخودی جنین شود. بنابراین خانم های باردار بایستی از مصرف آن خودداری كنند.

همچنین باعث شنیدن صدای زنگ درگوش، سردرد، تهوع، اختلال در دید، درد قفسه سینه و آسم نیز می شود.

منبع : مقالات اینترنتی

04
Mar

ساق پا معمولاً آرام و بدون ناراحتی است، ولی درد آن بسیار گرفتارکننده است.

چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟
- درد در هنگام فعالیت‌ وجود دارد و فوراً با استراحت تسکین می‌یابد.
- درد یا زق‌زق در طول شب وجود دارد.
- ساق آسیب‌دیده است و درد، رنگ‌پریدگی، یا تورم بعد از ۲۴ ساعت ادامه دارد.
- درد بدون علتی بیش از سه روز ادامه دارد.

- برآمدگی نرمی در زیر پوست ساق احساس می‌شود.

- درد ساق پا نشانهٔ چیست؟
ساق پا معمولاً آرام و بدون ناراحتی است، ولی درد آن بسیار گرفتارکننده است. این درد علل مختلف دارد.
آسیب حاد یا طولانی ساق احساس ساطوری شدن آن را تداعی می‌کند. بالا و پائین رفتن مداوم از نردبان یا پیچ خوردن پا در هنگام ورزش باعث کشیدگی یا پارگی ماهیچه یا زردپی ساق پا می‌شود.
درد ساق پا ربطی به پیری ندارد. ماهیچه‌های ساق نقاط حساس گرفتاری‌های گردش خون هستند. درد ناگهانی آنها در هنگام فعالیت، مثلاً وقت رفتن، معمولاً علامت نارسائی سرخرگی است. یعنی سرخرگ‌ها قادر به تأمین خون و اکسیژن مورد نیاز این ماهیچه‌ها نیستند. این حالت معمولاً در تصلب شرائین (سخت سرخرگی) روی می‌دهد.
از طرف دیگر، درد و تورم ساق در هنگام استراحت نشانهٔ نارسائی سیاهرگی است. در این مورد، خون از ماهیچه‌های آن نمی‌‌تواند خارج شود و تجمع آن درد ایجاد می‌کند.
نارسائی سرخرگی شایع‌تر است و معمولاً به شکل لنگیدن متناوب خود را نشان می‌دهد. این درد خیلی سریع شروع می‌شود و پایان می‌یابد.

درد همیشه به دنبال فعالیت می‌آید، یعنی وقتی ماهیچه نیاز به خون بیشتر دارد، و بعد از پنج یا ده دقیقه استراحت آرام می‌گیرد.
لنگیدن متناوب را مثل سکته قلبی در پاها بدانید. اگر جریان خون آن متوقف شود، نیاز ماهیچه به خون برآورده نمی‌شود و سکته روی می‌‌دهد. با استراحت فوری، خون کافی به ماهیچه می‌رسد و درد از بین می‌رود.
لنگیدن متناوب نسبتاً خوش‌خیم و قابل درمان است، ولی افراد مبتلا به نارسائی پیشرفته سرخرگی دچار درد در هنگام استراحت نیز می‌شوند.

آگهي

در این حالت، جریان خون چنان کاهش یافته است که درد در هنگام استراحت و خواب نیز روی می‌دهد. در بدترین حالت زخم‌های دردناک و دیر التیام یا قانقاریا نیز دیده می‌شود.
برگشت خون در اثر نارسائی سیاهرگی ممکن است به التهاب سیاهرگ و لخته شدن خون در آن منجر شود. انواع سطحی آن که به‌صورت رگ واریسی قرمز و حساس در زیر پوست دیده می‌شود، زیاد نگران کننده نیست. ولی انواع عمقی درد بیشتر پیدا می‌کند و بیشتر خطر کنده شدن لخته و رفتن آن به جاهای دیگر بدن دارد. هر دو این حالات حساسیت، زق‌زق کردن و سنگینی ایجاد می‌کند.

- درمان درد ساق
اگر دچار درد راجعه یا درد راه رفتن هستید، حتماً به پزشک مراجعه کنید. در اینجا توصیه‌هائی برای کاهش آن گفته می‌شود.
اصول چهارگانه را رعایت کنید. استراحت، گذاشتن متناوب یخ در طول روز بر روی آن، بستن با بند کشسان، و گذاشتن بالش در زیر پا بهترین کار برای تسکین درد ساق است. استراحت مطلق و بلند کردن پا به کاهش تورم و سنگینی همراه با واریس کمک می‌کند.
مسکن بخورید. داروهای بدون نسخه ضدالتهابی مثل آسپیرین و ایپوبروفن درد و تورم ناشی از آسیب‌دیدگی یا واریس ساق را کاهش می‌دهند.

پیاد‌ه‌روی کنید. گرچه راه‌رفتن باعث لنگیدن متناوب می‌شود، پیاده‌روی اولین قدم در درمان آن است. باید تا آنجا که تحمل درد را دارید راه بروید و آنگاه بایستید. هر روز کمی بیشتر و مسافت طولانی‌تری راه بروید. ناراحتی به‌تدریج کاهش خواهد یافت.

سیگار نکشید. مبتلایان به لنگیدن متناوب باید سیگار را ترک کنند. چون سیگار باعث سخت سرخرگی شده و جریان خون را کم می‌کند.
پا را گرم کنید. گذاشتن بالشتک گرم، نه داغ، درد واریس‌های سطحی را کم می‌کند. گرما را برای آسیب‌دیدگی تازه به‌کار نبرید، چون التهاب آن را تشدید می‌کند و التیام را به تأخیر می‌اندازد.
جوراب واریس بپوشید. با تجویز پزشک جوراب واریس مناسب بپوشید تا جریان خون کافی شود و درد ناشی از نارسائی سیاهرگی تسکین یابد.
عمل جراحی کنید. برداشتن سیاهرگ آسیب‌دیده نارسائی شدید سیاهرگی را برطرف می‌کند. داروهای ضد انعقاد نیز مفید است. تسکین درد شدید نارسائی سرخرگی با روش‌هائی مثل استفاده از بالون برای بازکردن رگ یا جراحی آن انجام می‌شود.
.
forum.gigapars.com

04
Mar

حوصله‌تان سر رفته و از خانه ماندن خسته شديد و به همين خاطر تصميم مي گيريد ورزشي خوب را شروع كنيد كه اوضاع روحيتان هم بهتر شود.

چند نفر از دوستان قديمي‌تان زنگ مي‌زنيد و قرار يك ورزش گروهي را پيشنهاد مي‌كنيد كه مي‌تواند شنا يا حتي بسكتبال باشد. خوشبختانه قرار جور مي‌شود و چند ساعتي را به حركت دادن عضلاتتان مي‌گذرانيد كه مدتهاست هيچ كاري از آنها نكشيده‌ايد.

وقتي به خانه بر مي‌گرديد و دوش مي‌گيريد تفريح و ورزش كم‌كم مزه خود را از دست داده و جايش را عضله دردي مي گيرد كه تكان خوردن را برايتان غير قابل تحمل مي كند.

خوب، شما به مشكلي دچار شده‌ايد كه هر كس هم جاي شما بود گرفتارش مي‌شد. مدتهاي مديد عضلاتتان را كم تحرك بار آورده‌ايد و اكنون انتظار داريد كه با حركتهاي سنگيني كه به يك باره به او تحميل كرده‌ايد بي‌صدا بنشيند؟

بهترين راه برايتان اين بود كه هر ورزش را به طور مداوم ادامه مي‌داديد كه دچار چنين شوك‌هايي نشويد اما در حال حاضر نيز تنها بايد به فكر درمان عضله هاي دردناك و گرفته شما بود كه راه رفتنتان را بسيار مشكل كرده‌اند به شكلي كه انگار با يك كاميون تصادف كرده‌ايد.

تنها كاري كه هم اكنون مي‌توان كرد آن است كه چند راه آسان را پيشنهاد بدهيم كه شايد وضعيت دردتان بهتر شود و در ضمن بدانيد كه از اين پس چطور ورزش كرده و با عضلاتتان كنار بيائيد:

1- توقف: اگر در حال ورزش كردن هستيد و احساس مي‌كنيد كه ماهيچه‌هايتان درد گرفته‌اند سعي نكنيد آن را ناديده بگيريد. بايستيد و ادامه ندهيد. زيرا ممكن است به شدت آسيب ببينيد.

2- اگر احساس مي‌كنيد كار از كار گذشته و عضله شما به شدت گرفته است، عضله را بكشيد و آن را محكم ماساژ دهيد. اگر ماهيچه پشت پايتان گرفته است با يك دست آن را بكشيد و با دست ديگر آن را ماساژ دهيد حتما متوجه گرفتگي به شكل يك گره سفت شده زير پوستتان مي‌شويد آن را به سمت مخالف گرفتگي با دستانتان لمس كنيد و بكشيد.

3- مراقب باشيد: اگر دچار گرفتگي عضله شده بوديد و اكنون حالتان بهتر است فراموش نكنيد چه دردي را تحمل كرده‌ايد و به سرعت سراغ ورزش سنگين نرويد. آرام آرام از نو شروع كنيد.

4- اگر مي‌دانيد كه هنگام ورزش از ماهيچه‌هايتان بيش از حد كار كشيده‌ايد بلافاصله يك دوش آب سرد بگيريد.

5- گرفتگي را گرمش نكنيد. ممكن است گذاشتن حوله داغ روي منطقه عضله گرفته احساس خوبي داشته باشد اما مطمئن باشيد كه بدترين كاري است كه مي‌توانيد در حق خود انجام دهيد. گرما دردتان را در محل بيشتر مي‌كند و اگر اصرار داريد كه آن را گرم كنيد بيش از 20 دقيقه اين كار را ادامه ندهيد.

6- كار ديگري كه مي توانيد بكنيد شوك دادن به محل است. 4 دقيقه گرم كردن محل و 1 دقيقه گذاشتن يخ پس از 4 روز جواب مي‌دهد آن گاه مي‌توانيد دوش آب گرم بگيريد.

7- خوردن مسكن‌هايي همچون ايبوپروفن مي تواند به دردتان كمك كند و آن را كمي تسكين ببخشد.

8- از كرم هاي گرم يا سرد كننده استفاده نكنيد. آنچه كه در داروخانه‌ها به عنوان كرم‌هاي ورزشي براي گرفتگي عضلات فروخته مي شود به جز آنكه روي سطح پوستتان اثر بگذارد هيچ كاري براي عضله شما نمي‌كند و در ضمن ممكن است پوست شما به آنها حساسيت داشته باشد.

9- حركت كنيد. وقتي عضله شما گرفته است سختترين كار برايتان تكان خوردن است اما بدانيد كه بسيار برايتان مفيد است پس بلند شويد و به آرامي براي 20 دقيقه راه برويد.

10- شنا كنيد. يكي از راههاي بسيار مفيد شنا كردن است. آب سرد به عضله شما كمك بسياري مي‌كند و حركت عضله در آب بسيار مفيد است.

11- معمولا پس از يك ورزش سنگين شما در ابتدا درد زيادي احساس نمي‌كنيد و پس از دو روز دردتان بيشتر مي‌شود. نترسيد اوضاع عادي است.

12- ماساژ دهيد. معمولا ماساژ دادن عضلات گرفته به شما كمك خواهد كرد.

13- اگر هوا سرد است حتما عضله گرفته را خوب بپوشانيد.

14- يكي از راههايي كه معمولا به ورزشكاران توصيه مي‌شود آن است كه قبل از ورزش كردن نقاطي را كه مي‌دانند ممكن است دچار گرفتگي شود را بپوشانند. پوشيدن پوشاكي از نوع استرچ چسبان كمك زيادي مي كند.

15- حد خود را بدانيد. شما خود بهتر مي دانيد كه چه مقدار ورزش شما را از پا در خواهد آورد و درد برايتان ارمغان مي‌آورد پس بدانيد كه چقدر فشار براي بدنتان كافي است.

16- كلسيم كافي به بدنتان برسانيد كه گاهي اوقات گرفتگي‌ هاي زياد به خاطر كمبود كلسيم است.

17- در طول روز يك يا دو موز بخوريد زيرا پتاسيم موجود در آن مي تواند از گرفتگي‌ها جلوگيري كند.

18- نوشيدن شير و آب به مقدار زياد در طول روز را فراموش نكنيد.

سلامت نیوز

04
Mar

پوكي استخوان بيماري از دست رفتن تراكم استخواني و يا نازك شدن استخوانهاست كه اين نازك شدن باعث ضعف استخوانها و در نهايت شكستگي آنها مي‌شود.استخوانها دائما در وضعيت تحليل رفتن و رشد مجدد هستند. اغلب مردم در حدود سن 30 سالگي به بيشترين نقطه تراكم استخواني بدنشان مي‌رسند. پس از سن 30 سالگي تحليل استخوان‌ها به آرامي آغاز مي شود. اين تحليل رفتن اگر شدت داشته باشد مي‌تواند منجر به بروز عارضه پوكي استخوان شود. در اين حالت استخوان‌ها باريك و شكننده شده و ممكن است به راحتي بشكنند.در ابتدا تحليل استخواني در بين زنان و مردان به آرامي صورت مي‌گيرد پس از سن 65 تا 70 سالگي اين پديده در مردان سريعتر صورت مي‌گيرد.از طرف ديگر در زنان نيز تحليل استخواني پس از رسيدن آن‌ها به سن يائسگي و كاهش ميزان ترشح هورمون استروژن سرعت پيدا مي‌كند.همچنين، اگر زنان تا پيش از رسيدن به سن يائسگي تخمدان‌ها‌يشان را طي عمل جراحي بردارند احتمال ابتلا به پوكي استخوان افزايش پيدا مي‌كند.مواد اصلي تشكيل دهنده استخوان‌ها پروتئين‌ها و كلسيم هستند به طور كلي به لحاظ ساختاري 2 نوع استخوان وجود دارد. استخوان‌هاي فشرده و استخوان‌هاي اسفنجي.هر استخوان در بدن هر دو نوع بافت استخواني را به ميزان متفاوت داراست. اولين علائم و نشانه‌هاي پوكي استخوان معمولا در استخوان‌هايي ديده مي‌شود كه بيشترين بخش آنها را بافت اسفنجي تشكيل مي‌دهد. اين استخوان‌ها شامل استخوان لگن، ستون فقرات و استخوان‌هاي مچ دست هستند.نشانه هاي اين بيماري كه ممكن است در آينده بروز كند عبارتند از: كمر درد، ترك استخواني و گاهي اوقات بودن هيچ آسيبي در ناحيه ترك خورده، درد و نرمي استخوان، عدم تناسب دندان مصنوعي در دهان، خم شدن ستون فقرات به سمت جلو و ايجاد قوز پشت، كاهش قد و درد گردن هستند.زنان نسبت به مردان از تراكم استخواني كمتري برخوردارند و در نتيجه در طول يائسگي و بعد از آن بيشتر دچار تحليل استخواني ميشوند.
اصول پيشگيري در پوكي استخوان
رشد طولي استخوان‏ها تا قبل از 20 سالگي كامل و متوقف مي‏گردد. اما افزايش استحكام استخوان‏ها بعد از سن 20 سالگي همچنان ادامه خواهد داشت. بين سن 30-20 سالگي استخوان‏ها ضخيم و عريض مي‏شوند و در سن 30 سالگي به حداكثر حجم تراكم استخواني خود مي‏رسد. بنابراين هرچه در سنين پايين ذخيره توده استخواني شما بيشتر باشد در سنين بالا از استخوان‏هاي قوي‏تري برخوردار خواهيد بود.

آيا شما در معرض خطر پوكي استخوان هستيد؟
با جواب دادن به سوالات زير به صورت بلي يا خير مي‏توانيد حدس بزنيد تا چه اندازه در معرض خطر ابتلا به پوكي استخوان مي‏باشيد.
1- آيا تا به حال پدر يا مادرتان با ضربه خفيف يا افتادن ساده دچار شكستگي ران شده‏ايد؟
2- آيا شما در اثر ضربه يا زمين خوردن دچار شكستگي شده‏ايد؟
3- آيا به مدت 3 ماه از قرص‏هاي حاوي كورتن استفاده كرده‏ايد؟
4- آيا قد شما بيشتر از 3 سانتي‏متر كوتاه شده است؟
5- آيا نوشابه‏هاي الكلي مصرف مي‏كنيد؟
6- آيا روزانه بيشتر از 10 نخ سيگار مي‏كشيد؟
خانم‏ها
7- آيا قبل از سن 45 سالگي يائسه شده‏ايد؟
8- آيا قطع عادت ماهيانه به مدت يكسال داشته‏ايد؟
آقايان
9- آيا احساس سرد مزاجي يا ناتواني جنسي يا مشكلات جنسي كه ناشي از كمبود هورمون تستوسترون مي‏باشد، مي‏كنيد؟
اگر به هر كدام از سوالات بالا جواب بلي داده‏ايد به اين معني نيست كه شما حتماً مبتلا به پوكي استخوان هستيد ولي بايد براي ارزيابي بيشتر به پزشك مراجعه كنيد. تشخيص پوكي استخوان بايد توسط پزشك و از طريق بررسي و سنجش تراكم استخوان انجام شود. مهم اين است كه پوكي استخوان به آساني قابل تشخيص و درمان مي‏باشد.پوكي استخوان را (بيماري خاموش) مي‏گويند زيرا ضعيف شدن استخوان‏ها علامت واضحي ندارد. اولين علامت واضح آن يك شكستگي دردناك است كه با كوچكترين ضربه در مچ دست، استخوان ران يا استخوان فقرات اتفاق مي‏افتد. دليل هر شكستگي پوكي استخوان نيست ولي اگر يكي از علائم زير را در خودتان مشاهده كرديد بايد به فكر پوكي استخوان باشيد.

عوامل موثر در پوکی استخوان
الف-عوامل غير قابل كنترل:
 جنسيت: زنان بسيار بيشتر از مردان به پوكي استخوان و شكستگي ناشي از آن دچار مي‏شوند.( در واقع 4 برابر آقايان). زيرا زنان از ابتدا تراكم استخوان كمتري دارند و بيشتر هم عمر مي‏كنند.
 سن: با افزايش سن احتمال بروز پوكي استخوان بيشتر مي‏شود. بعد از 45سالگي به ازاء هر سال به5/.% كاهش تراکم استخوان در هر دو جنس دیده می شود.در یک بررسی که بوسیله Kanisوهمکاران صورت گرفت،خطر 10ساله بروز یک شکستگی پاتولوژیک در مچ دست ،بازو ،مهره ولگن ،از سن 45-85 سالگی در زنان 8 برابر ودر مردان 5 برابر می شود.
 شروع يائسگي: استروژن هورمون زنانه‏اي است كه از كاهش توده‏ي استخوان جلوگيري مي‏كند. توليد استروژن در تخمدانها بعد از يائسگي متوقف مي‏شود، در نتيجه، از دست رفتن توده‏ استخوان تسريع مي‏شود. زناني كه يائسگي زود رس دارند (قبل از 45 سالگي)، مانند بانواني كه تخمدانهاي آنها را با جراحي برداشته‏اند بيشتر در معرض ابتلا به پوكي استخوان‏اند. ورزش‏هاي سنگين كه باعث قطع عادت ماهيانه بيش از 6 ماه مي‏شود. كاهش توده استخواني را به همراه خواهد داشت.
 سابقه‏ي خانوادگي:اثر وراثت بر پوکی استخوان چند عاملی است وبسیار مهم است . این عامل بیشتر در رابطه با شکستگی لگن موردبررسی قرار گرفته است .مطالعات در این زمینه نشان داد شكستگي لگن در مادر به عنوان عامل خطر کلیدی می باشد، تاکید بر اهمیت زنان مبتلا در سابقه فامیلی ،بیشتر ناشی از آن بوده است که استئوپروز بیشتربه عنوان یک بیماری زنان شناخته می شده است.
 استخوان‏بندي ظريف و كوچك: بانواني كه داراي استخوانهاي كوچك بوده، كوتاه قد و يا لاغراند، به خاطر وجود توده‏ي استخواني كمتر، بيشتر از خانم‏هايي چاق يا افرادي كه اسكلت‏بندي درشتي دارند مستعد ابتلا به پوكي استخوان مي‏باشند. (احتمال ابتلا به ناراحتي‏هاي ديگر در افرادي كه اضافه وزن دارند زيادتر است).
 نژاد: بانوان اروپايي شمالي يا افراد ساكن آسياي جنوب شرقي، بيشتر در معرض ابتلا به پوكي استخوان‏اند.مطالعه جامع پیشگیری ،تشخیص ودرمان پوکی استخوان (IMOS) نشان داد که تراکم استخوان در ایرانیان از ژاپنی ها بیشتر واز آمریکائیان کمتر است.
 بعضي از بيماريها: پوكي استخوان بطور ثانويه در افرادي كه اختلالات هورموني و متابوليسمي مانند بيماري‏هاي مزمن كبد و كليه، ديابت نوع 1، افزايش هورمون تيروئيد و پاراتيروئيد، اختلالات رشد و هورمن‏هاي جنسي دارند ديده مي‏شود. التهاب روده و بيماري‏هايي كه ايجاد اختلال در جذب مواد غذايي كند و نيز اسهال مزمن، منجر به پوكي استخوان مي‏گردد حركت نكردن به مدت طولاني، بي‏اشتهايي عصبي، افرادي كه عضو پيوندي دريافت مي‏كنند و برخي سرطان‏ها هم پوكي استخوان ديده مي‏شود
ب-عوامل قابل كنترل:
ورزش نكردن: فعاليت نداشتن، كاهش توده‏هاي استخوان را تسريع مي‏كند. ورزش و فعاليت‏هاي مناسب فيزيكي اگر مرتب و روزانه انجام شود به افزايش توده استخواني كمك مي‏كند.
 كمبود كلسيم در برنامه‏ي غذايي: كلسيم استخوانها را قدرتمند مي‏كند. اگر به قدر كافي كلسيم مصرف نمي‏كنيد بدن شما سلولهاي استخواني را تخريب مي‏كند تا كلسيم مورد نياز خود را از آنها به دست آورد.
 سيگار كشيدن: زناني كه سيگار مي‏كشند بيشتر از آنها كه سيگار نمي‏كشند به پوكي استخوان (و ساير بيماريها) دچار مي‏شوند.
عوامل خطر ديگر»: داروها(از عوارض مصرف طولاني مدت، تركيبات كوتيكواستروئيدها كه به عنوان ضدالتهاب و ضدروماتيسم و ضدآلرژي تجويز مي‏شود،پوكي استخوان مي‏باشد كه با خوردن كلسيم و ويتامين D نمي‏توان از اين عارضه پيشگيري كرد. داروهاي حاوي كورتن بايد با تجويز پزشك مصرف شود.) برنامه‏ي غذايي پر پروتئين و كمبود ويتامين D .

چگونه بدانم پوكي استخوان دارم؟
1- اگر قدتان نسبت به گذشته كوتاه‏تر شده
2- اگر احساس مي‏كنيد ستون فقرات شما قوز شده
3- اگر با ضربه خفيف يا افتادن ساده يا بدون علت، دچار شكستگي شده‏ايد.

چگونه مي‏توان از پوكي استخوان پيشگيري كرد؟
شيوه زندگي و تغذيه خوب براي داشتن استخوان‏هاي سالم لازم و حياتي است. اگرچه كلسيم در تمام سنين براي استخوان‏ها لازم است و بايد در رژيم غذايي گنجانده شود ولي ويتامين D به همراه كلسيم در استحكام استخوان‏ها نقش اساسي دارد. استفاده روزانه از آفتاب و خوردن ويتامين D اين نياز را تأمين مي‏كند.
• تغذيه سالم (به كتابچه “تغذيه و پوكي استخوان“ مراجعه كنيد)
• سيگار نكشيد
• نصرف نكردن نوشيدني‏هاي حاوي الكل
• ورزش
فعاليت‏هاي فيزيكي در دوران كودكي و جواني اثر مثبت در شكل‏گيري و تراكم استخواني دارد. ورزش در دوران ميانسالي و در افرادي كه دچار پوكي استخوان مي‏باشند نيز اثر زيادي در پيشگيري و افزايش تراكم استخوان دارد. تند راه رفتن، استفاده كردن از پله، كوه‏نوردي و ورزش‏هاي روزانه به ترميم و ساختن بافت استخوان كمك مي‏كند. بطور كلي فعاليت‏هاي فيزيكي سبب تقويت عضلات و افزايش تعادل بدن مي‏گردد، در نتيجه از افتادن كه علت اصلي شكستگي است جلوگيري مي‏شود و وضع روحي شما را نيز بهبود مي‏بخشد.

علائم هشداردهنده پوكي استخوان
معمولا اين بيماري عوارض خاصي ندارد، مگر شكستگي هايي كه بر اثر زمين خوردن هاي خيلي ساده ايجاد مي شوند. گاه درد پشت و ستون فقرات كه نشان از شكستگي هاي ظريفي در ستون فقرات هستند هم نشانه اي است. كاهش قد نيز مي تواند نشان پوكي استخوان باشد. خميدگي پشت نيز از عوارض پوكي استخوان و حاصل شكستن مهره هاي ستون فقرات است.

تظاهرات بالینی
پوکی استخوان فاقد علامت است تا هنگامی که شکستگی رخ دهد.هر چند 90% شکستگی لگن بدنبال سقوط رخ می دهد ،دوسوم از شکستگی های مهره ای به صورت خاموش هستند وبا یک استرس کوچک مانند بلند کردن اشیاء ،عطسه ویا خم شدن که حتی زمانی بیمار به خاطر ندارد که ضربه ای به استخوان او خورده باشد، اتفاق می افتند. شکستگی های مهره ای حاد می تواند سبب درد کمر شود که با مصرف داروهای ضد درد وفیزیوتراپی درعرض چند هفته بهبودمیابد. بیماران مبتلا به پوکی استخوان دچار کوتاهی قد به دلیل فشار مهر ه ها ی ستون فقرات بر روی هم در اثر نازکی وپوک شدن استخوانهای مهره ایجاد می شوند. در بسياري از موارد ، تنها علامت پوكي استخوان مي تواند درد پشت، پس از ايستادن طولاني مدت باشد كه با استراحت در بستر بسرعت برطرف مي شود .

تشخيص پوكي استخوان
اين بيماري معمولا با عكس هاي معمول راديولوژي مشخص نمي شود، مگر اين كه بيش از 30 درصد از استخوان از بين رفته باشد. بهترين روش تشخيص، روش( DXA dual xray absorptiometry) است كه تراكم استخوان را در لگن، ستون فقرات يا كل بدن اندازه مي گيرند.

تغذيه مناسب در پوکي استخوان
براي داشتن استخوانهاي قوي بايد کلسيم و ويتامين دي کافي در بدن وجود داشته باشد . به غير از اين ، مواد فوق را براي سلامت قلب ، ماهيچه ها ، اعصاب و براي اين که خونريزي از زخمهايمان بند بيايد نياز داريد ، البته ما روزانه مقداري از کلسيم بدنمان را از راه مواد دفعي بدن مثل عرق ، ادرار و مدفوع ، پوسته هايي که به طور طبيعي از پوستمان مي ريزد ، ناخنها و موهايمان ،‌از دست مي دهيم . بنابراين مخصوصاً براي جلوگيري از پوکي استخوان بايد در مواد غذايي که مصرف مي کنيم ، کلسيم کافي وجود داشته باشد ( پروتئين ، منيزيوم ، روي ، ويتامين آ و ويتامين ث همه براي سلامت استخوان ضروري اند )

مقدار نياز روزانه كلسيم چقدر است؟
مقدار كلسيم مورد نيازبرای گروههای سنی مختلف متفاوت است که در جدول ذیل آمده است.
سن
مقدار نياز روزانه به كلسيم

4-8
800 ميلي گرم
9-18
1300 ميلي گرم
19-50(بجز زنان یائسه)
1000ميلي گرم
بالاي پنجاه سالگي
1500ميلي گرم
زنان باردار و يا شيرده
1200-1500ميلي گرم

البته کلسیم وویتامین دی هرگز نباید به تنهایی به عنوان درمان پوکی استخوان به کار رود.ویتامین D مورد نیاز برا ی گروههای مختلف سنی عبارت است از : زنان ومردان زیر 50 سال روزانه 400 IU و زنان ومردان بالای 50 سال ،روزانه 800 IU.مصرف پروتئین ،به ویژه در زنانی که شکستگی ناشی از پوکی استخوان داشته اند یک جزء مهم توصیه های تغذیه ای می باشد.افزایش مصرف پروتئین،در زنان ومردانی که در رژیم غذاییشان پروتئین به میزان کافی وجود نداشته است ، اثر مثبتی ،بر روی خطر شکستگی داشته است.در مطالعاتی که مصرف نمک شرکت کنندگان به درستی ،اندازه گیری شده ،در صورتی که میزان مصرف بیش از 90mmol روزانه بوده ،یک اثرواضح منفی بر تراکم استخوان مشاهده گردیده است.

مواد غذايي حاوي كلسيم :
• گروه لبنيات: كشك ، پنير ، ماست ، شير .
• كره ، خامه ، سرشير محتواي كلسيم ناچيزي دارد.
• گروه گياهان : بادام ، فندق ، كنجد ، برگ تربچه ، جعفري ، كلم پيچ ، گل كلم .
• گروه دريايي : صدف ، ماهي
توجه : استخوانهاي مرغ يا گوسفند يا ماهي را در محلول آب و سركه بجوشانيد و از اين عصاره در تهيه سوپ ، آش و غذاهاي ديگر استفاده كنيد.

چگونه تغذيه برروي استخوان‏ها مؤثر است؟
دو سوم بافت استخوان از كلسيم و مواد معدني تشكيل شده است. در اوايل زندگي (نوزادي و كودكي، جواني) چون استخوان‏ها به سرعت در حال رشدمي‏باشند نياز به كلسيم زيادي دارند، همچنين در دوران ميانسالي و سالمندي دريافت كلسيم كافي اهميت دارد چون از برداشت ذخيره آن از استخوان‏ها، جلوگيري مي‏شود.

رژيم غذايي متعادل و مناسب در پيشگيري از پوكي استخوان چيست؟
تغذيه مناسب نقش مهمي در قدرت و سلامت استخوان‏ها دارد. كلسيم باعث سختي و استحكام استخوان‏ها مي‏گردد به همين دليل بايد از غذاهايي كه سرشار از كلسيم هستند زياد استفاده كرد. شما روزانه به 700 ميلي‏گرم كلسيم احتياج داريد و اگر به نوزاد خود شير مي‏دهيد 550 ميلي‏گرم كلسيم نياز روزانه اضافه مي‏شود.يك رژيم غذائي مناسب و متعادل، شامل كلسيم كافي، براي داشتن استخوانهائي محكم بسيار ضروري است. در واقع تمام سلولهاي بدن شما براي عملكرد بهينه خود به وظايف خود محتاج به كلسيم هستند. استخوانهاي شما به منزله انبار و يا بانك كلسيم در بدنتان عمل مي كنند كه اگر كلسيم لازم را از غذاي مصرفي بدست نياورد، كلسيم مورد نياز را از استخوانها قرض ميگيرد. در سنين جواني، كلسيم موجود در غذا، به بالا بردن جرم استخوانهايتان كمك ميكند ولي وقتيكه پا به سن مي گذاريد، متاسفانه بدن شما ديگر قادر به جذب بالاي كلسيم نيست و به همين جهت نياز بدنتان به غذاهايي با ميزان فراوان كلسيم، افزايش مي يابد. در جدول زير، مقدارروزانه لازم كلسيم در سنين مختلف مشخص شده است؛
روزانه 4-2 قسمت شير يا فرآورده‏هاي آنرا بخوريد.
• گوشت زياد نخوريد.
• از سيگار و الكل استفاده نكنيد. (سيگار باعث اختلال در رشد سلو‏هاي سازنده استخوان مي‏شود و الكل باعث دفع كلسيم از بدن مي‏گردد)
• نمك زياد مصرف نكنيد.
شير (پرچرب و بدون چربي) يكي از منابع غني، كلسيم است. لبنيات مانند ماست و دوغ و پنير و كشك و… نيز سرشار از كلسيم مي‏باشند. خوشبختانه فرآورده‏هاي كم‏چرب هم به همان مقدار و گاهي بيشتر از فرآورده‏هاي پرچرب داراي كلسيم مي‏باشند.نوجوانان و بزرگسالان تا 24 سال و زنان شيرده بايد روزانه 4-3 وعده (هر وعده معادل يك ليوان) در روز شير بخورند. در صورت عدم تحمل شير، ماست و پنير و كشك جايگزين‏هاي خوبي هستند. پياله‏اي ماست يا دو قطعه پنير (اندازه دو قوطي كبريت) تقريباً معادل يك ليوان شير كلسيم دارند.در افرادي كه نمي‏توانند از مواد حاوي كلسيم استفاده كنند يا غذاهاي كلسيم دار به مقدار كافي نمي‏خورند بايد قرص كلسيم تجويز شود.

درمان از طریق نرمش و ورزش
بطور منظم ورزش کنید. ورزشهایی که با تحمل وزن بدن همراهند مانع از پوکی استخوان می‌شود. ورزش‌هایی که با تحمل وزن بدن همراهند عبارتند از: راه رفتن، راهپیمایی، دوی آهسته، نرمش (ایروبیک) تنیس. ‌دقت کنید حتما ورزشی را در برنامه خود بگنجانید که قدری فشار بر پشت و بازوهای شما وارد می‌آورد، نظیر پارو زدن، تنیس یا حرکت با وزنه. هفته‌ای 3-5 بار و هر بار به مدت 20-60 دقیقه ورزش فوایدی محسوس دارد. (قبل از آغاز برنامه ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.) فعال باشید، حتی اگر نمی‌توانید مرتبا ورزش کنید، ‌سعی کنید به مدت 20 دقیقه یا بیشتر فعالیت جسمانی معتدلی در اغلب روزهای هفته، ترجیحا تمام روزهای هفته داشته باشید، حتی یک قدم زدن سریع روزانه به کاهش از دست دادن استخوان کمک می‌کند.ورزش کمک می‌کند تا عضلات و استخوانها را تقویت کنید. کارایی قلب خود را افزایش دهید. وزن خود را کنترل کنید. استرس را کاهش دهید. تعادل و چالاکی خود را بهبود بخشید، که می‌تواند مانع از زمین خوردن شما گردد. سایر اقداماتی که می‌توانید در مقابله با پوکی استخوان انجام دهید. سیگار نکشید برای ترک سیگار برنامه‌ریزی کنید، اگر در ترک سیگار مشکل دارید مقدار آن را کاهش دهید. به قدر مناسب در برابر نور آفتاب قرار بگیرید، بدن شما وقتی ویتامین D می‌سازد که پوستتان در معرض نور آفتاب قرار گیرد، در برخی از کشورها بسیاری از محصولات لبنی نیز با ویتامین D اضافه غنی شده‌اند. حتی‌الامکان از مصرف نوشابه و قهوه خودداری کنید، اگر قهوه می‌نوشید آن را با شیر مصرف کنید.

اگر بخواهيم به شما با توجه به سنتان توصيه کنيم لازم است بگوييم :‌
* ۱۰ تا ۲۰ سالگي
بانک استخوانتان را با ذخيره ي کلسيم سرشار کنيد . به نظر مي رسد استخوانهاي نوجوانان براي جذب کلسيم ساخته شده است . استخوانهاي نوجوانها براي آن است که کلسيم را جذب کنند و از آن استفاده کنند . در استخوانها ، ابتدا داربستهايي از پروتئين به طور ميکروسکوپي ساخته مي شود و بعد اين داربستها به وسيله کلسيم ، پر و انباشته مي شود . بدين ترتيب استخوانهاي متراکم ما ساخته مي شود . در اين سال ها براي ساختن استخوانهاي قوي به حداقل ۱۲۰۰ ميلي گرم کلسيم نياز داريد . سعي کنيد به جاي انواع و اقسام نوشابه ها ، ( روزانه ۳ ليوان ) شير بنوشيد . همچنين از منابع ديگري که کلسيم دارند مثل ماست ، پنير ، سبزي ها با برگ سبز تيره زياد مصرف کنيد . دوشيزه ها بايد بدانند که داشتن قاعدگي هاي منظم براي جلوگيري از پوکي استخوان مهم است . اگر شما ۱۶ ساله ايد و هنوز قاعده نشده ايد يا قاعدگي شما نامنظم است به پزشک مراجعه کنيد .
* ۲۰ تا ۳۵ سالگي
گرچه در اين سالها به راحتي استخوان ساخته نمي شود ، ولي استخوانهاي شما در همين سن به حداکثر قدرت خود خواهند رسيد . مهم است که در اين سالها ورزش کنيد و دريافت کلسيم کافي داشته باشيد . شما تقريباً روزانه به ۱۲۰۰ ميلي گرم کلسيم نياز داريد . شرکت در ورزشهايي که در آن ها پاهايتان وزن شما را تحمل مي کنند شما را در ساختن استخوانهاي محکمتر کمک مي کند .
* ۳۵ تا ۵۰ سالگي
ممکن است به تدريج شروع به از دست دادن استخوانهايتان کرده باشيد . در چنين مرحله اي از زندگي دريافت مقدار کلسيم کافي ( ۱۰۰۰ ميلي گرم ) و ورزش براي در حداقل نگه داشتن سطح کاهش قدرت استخوان ضروري است . بيشتر زنان در ۵۵-۴۲ سالگي يائسه مي شوند . اگر قبل از اين سنين قاعدگي شما نامنظم شده يا علائمي از يائسگي داريد ، در رابطه با پوکي استخوان نيز با پزشکتان مشورت کنيد . در ضمن شايد لازم باشد در مورد روشهاي سنجش تراکم استخوان که مقدار پوکي آن را نشان مي دهند ، از پزشکتان سئوال کنيد.زناني که وارد مرحله ي يائسگي شده اند ، ممکن است سالانه ۱ تا ۶ قسمت از صد قسمت قدرت استخوانشان را از دست بدهند .
از پزشکتان سئوال کنيد ؛
•آيا براي جلوگيري از پوکي استخوان و کمتر شدن بيماري نياز به دارو داريد يا نه ؟
•چه نوع داروهايي براي شما مي تواند مناسب باشد ؟
www.tbzmed.ac.ir

04
Mar

اگر قرار باشد یك بیماری استخوانی، درد مشترك جامعه ما لقب بگیرد آن بیماری می‌تواند آرتروز مفاصل باشد.

حتما در اطراف خود زنان و مردان زیادی را دیده‌اید كه از درد زانو شكایت دارند و هنگام بالا رفتن از پله‌ها مدام ناله می‌كنند. این بیماران عمدتا آرتروز دارند.

بیماری آرتروز یكی از شایع‌ترین مشكلات مفاصل در بین خانم‌های ایرانی است كه البته بیشتر در سنین بالا بروز می‌كند.

برای آشنایی هرچه بیشتر با این مشكل و راه‌حل‌های آن پای صحبت‌های دكتر شهرام صادقی، متخصص طب فیزیكی نشستیم.

آقای دكتر ابتدا بفرمایید آرتروز چیست و چه بخش‌هایی از بدن را درگیر می‌كند؟
آرتروز یا استئوآرتریت شایع‌ترین بیماری از گروه التهاب مفاصل است. در این بیماری غضروف مفصل صدمه دیده و كم‌كم از بین می‌رود.

آرتروز ممكن است هر مفصلی را درگیر كند، اما مفاصل بزرگ كه وزن بدن را تحمل می‌كنند، مثل مفاصل زانو و ران و ستون فقرات بیشتر در معرض ابتلا هستند.

اصلی‌ترین علایم این بیماری چیست؟
آرتروز علایم زیادی دارد، ولی 3 علامت آن شایع‌تر و مشخص‌تر هستند:

اول خشكی مفصل پس از استراحت است، به این معنی كه گاهی اوقات وقتی مفصل به‌مدت طولانی بی‌حركت بماند ، هنگام انجام فعالیت درد خواهد داشت. شاید دیده باشید كه بیماران مبتلا به آرتروز زانو، صبح‌ها كه از خواب بیدار می‌شوند به سختی راه می‌روند، اما بعد از مدتی كم‌كم راه رفتن آنها به حالت عادی بازمی‌گردد. خشكی مفاصل بعد از یك دوره طولانی عدم‌فعالیت بسیار شایع است، ولی به ندرت بیشتر از نیم ساعت طول می‌كشد.

دومین علامت كاهش انعطاف پذیری است؛ به‌همین دلیل بیماران مبتلا به آرتروز نمی‌توانند به‌راحتی مفاصل خود را خم و راست كنند.علامت سوم هم درد مفصل است.

توصیه می‌شود كسانی كه بیشتر از دو هفته چنین علایمی را در مفاصل خود دارند، حتما به پزشك مراجعه كنند.

چه اتفاقی می‌افتد كه كسی به آرتروز مبتلا می‌شود؟
ببینید علت ایجاد این بیماری هنوز به‌طور واضح شناخته نشده است، ولی چند عامل وجود دارند كه می‌تواند زمینه‌ساز ابتلا به آرتروز باشند.

یكی سن بالاست كه این بیماری معمولا در افراد بالای 40 سال دیده می‌شود. دوم جنس فرد است، چون آرتروز در خانم‌ها بیشتر از آقایان بروز می‌كند، ولی دلیل آن هنوز به‌درستی مشخص نشده است. مورد بعدی ناهنجاری‌های مادرزادی استخوانی و یا صدمه به مفصل است. آرتروز در ورزشكاران حرفه‌ای مثل فوتبالیست‌ها كه مدام در معرض ضربه خوردن هستند، بسیار شایع است. صدمات غیرورزشی مثل تصادفات رانندگی هم زمینه را برای آرتروز مهیا می‌كند.

آیا چاقی هم در ابتلا به آرتروز تأثیر دارد؟
به نكته خوبی اشاره كردید. چاقی خطر ابتلا به آرتروز را افزایش می‌دهد. به‌طور كلی هر چقدر وزن بالاتر باشد، مفاصل بزرگ (مثل زانوها) باید بار و فشار بیشتری را تحمل كنند و در نتیجه خطر ابتلا به آرتروز در آنها بیشتر می‌شود. چاقی حتی احتمال بروز آرتروز در دست‌ها را هم افزایش می‌دهد.

این بیماری چه عوارضی دارد؟
متأسفانه این بیماری با گذشت زمان بدتر می‌شود و هنوز درمان قطعی برای آن پیدا نشده است، اما با كمك برخی روش‌های درمانی می‌توان درد ناشی از این بیماری را كاهش داد و كیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشید.

حدود یك سوم از بیماران مبتلا به آرتروز ممكن است دچار ناتوانی‌های شدیدی شوند.

گاهی درد و ناراحتی مفصل آنقدر شدید می‌شود كه بیمار نمی‌تواند از آن مفصل استفاده كند.

به روش‌هایی برای كاهش درد و مشكل بیمار اشاره کردید. این روش‌ها شامل چه مواردی هستند؟
در موارد بسیار شدید آرتروز، جراحی تعویض مفصل توصیه می‌شود، اما قبل از جراحی معمولا روش‌های مختلفی پیشنهاد می‌شود كه تا حد امكان كار به جراحی نکشد كه یكی از آنها استراحت دادن به مفصل دردناك است. بیمار باید در هر ساعت، دست كم ده دقیقه به مفصل خود استراحت دهد و سعی كند تا حد امكان فعالیت‌های بدنی خود را طوری تنظیم كند كه مفصل دردناک، كمتر فعال باشد.

روش دیگر ورزش كردن است كه باید حتما با نظارت و اجازه پزشك انجام شود تا مشكل مفصل را تشدید نكند یا باعث بروز درد جدیدی نشود. ورزش‌های سبك و مفرح مثل پیاده‌روی و شنا بیشتر توصیه می‌شوند. با ورزش كردن، عضلات اطراف مفاصل تقویت شده و ثبات مفصل افزایش پیدا می‌كند. البته ورزش كردن نباید باعث بروز درد در مفصل شود و اگر چنین اتفاقی رخ دهد، فورا باید ورزش را متوقف كرد.

در افرادی كه اضافه وزن دارند كم كردن وزن باید حتما مدنظر قرار گیرد. البته رژیم گرفتن و ورزش كردن برای كاهش وزن باید تحت نظر پزشك انجام شود.

برای كاهش درد ناشی از آرتروز می‌توان از كیسه یخ نیز استفاده كرد.

در اغلب موارد پزشك برای بیمار داروهای ضد‌درد و ضد‌التهاب تجویز می‌كند كه در كاهش درد مفصل مؤثر است.

كمی هم درباره روش‌های جراحی برای درمان آرتروز توضیح دهید.
ببینید این روش‌ها از پاكسازی فضای مفصلی تا تعویض كامل مفصل متفاوت هستند و جراح بر حسب شدت بیماری، از یكی از این روش‌ها استفاده می‌كند.

بیماران توجه داشته باشند كه جراحی زمانی توصیه می‌شود كه روش های درمانی دیگر (كه به تعدادی از آنها اشاره شد) مؤثر واقع نشده باشند و بیمار قادر به انجام فعالیت‌های عادی و روزمره خود نباشد.

برای بیماران مبتلا به آرتروز چه توصیه‌هایی دارید؟
مهم‌ترین نكته برای بیماران مبتلا به آرتروز به‌كارگیری روش‌هایی است كه باعث كاهش درد و ناراحتی‌شان شود. مثل تمام بیماری‌های دیگر، داشتن یك رژیم غذایی مناسب و سالم مفید خواهد بود. بیمار باید به حد كافی مواد مورد نیاز بدن خود را از طریق غذا تامین كند، چون اگر تغذیه نامناسب باشد، بدن ضعیف می‌شود و به تبع آن مقابله با بیماری دشوارتر می‌شود.

اگر پزشك برای شما داروی ضددرد تجویز كرد، حتما سروقت آن‌را بخورید، چون اگر درد شروع شود و بعد شما مسكن مصرف كنید، درد دیرتر و سخت‌تر كنترل می‌شود، اما مصرف مرتب و طبق دستور پزشك باعث می‌شود شدت حملات درد كاهش یابد.

سعی كنید از مفصل بیمار خود كمتر كار بكشید، مثلا اگر مفاصل انگشتان یك خانم مشكل دارد، بهتر است از كیفی استفاده كند كه روی شانه می‌افتد نه كیفی كه باید دائما در دست گرفته شود. اگر دست شما مشكل دارد، سعی كنید برای برداشتن اجسام از دست سالم خود بیشتر استفاده كنید تا فشار كمتری روی مفصل دردناك وارد شود. بیمارانی كه در مفصل زانو یا ران دچار مشكل هستند بهتر است در صورت صلاحدید پزشك، از عصا موقع راه ‌رفتن استفاده كنند.

سعی كنید بدنتان در هنگام راه رفتن یا نشستن، در وضعیت صحیحی قرار داشته باشد.

آب درمانی، هم به‌عنوان ورزش و هم به‌عنوان عاملی جهت تصحیح وضعیت ایستادن و راه رفتن می‌تواند به شما كمك كند.

پزشكتان شما را درباره وضعیت صحیح و غلط قرارگیری بدن راهنمایی خواهد كرد.

دكتر علیرضا آشوری- همشهری

منبع : www.tebyan.net

04
Mar

آموزش- همشهری آنلاین:
شین اسپلینت (shin splint) به معنای درد و حساسیت در پا در نزدیکی استخوان بزرگ ساق پا [درشت‌نی (تیبیا)‌] است.
این عارضه هنگامی رخ می‌دهد که عضلات، تاندون‌ها یا سایر بافت‌های مجاور این استخوان در نتیجه ورزش یا سایر فعالیت‌های شدید دچار التهاب شوند.

عوامل خطرساز عمده برای این عارضه اینها هستند:

داشتن قوس کف‌‌پایی سفت یا کف پای صاف.
دویدن یا پیاده‌روی سریع به مقدار زیاد.
قرار گرفتن تحت آموزش‌های نظامی.
تغییرات ناگهانی در برنامه‌های معمول ورزشی مانند ورزش به مدت طولانی‌تر یا با شدت بیشتر.

04
Mar

ورزش براي ساختن و نگهداري استخوان هاي نيرومند در زندگي ضروري است و در اين راه ورزش با وزنه يكي از مفيد ترين روشهاي تقويت استخوان ها مي باشد.

به گزارش واحد مركزي خبر ، بر اين اساس به منظور جلوگيري از عارضه پوکي استخوان بهتر است ورزش را هرچه زودتر آغاز كنيد ، زيراكه ورزش براي ساختن و نگهداري استخوان هاي نيرومند در زندگي ضروري است.

اگرچه براي استحکام استخوانها ، تمام ورزشها تاثير يکساني ندارند. بهترين نوع ورزش براي تحريک رشد استخوان، فعاليتي است که برتمام استخوانها اثر گذار باشد، اين فقط به معناي راه رفتن يا وارد کردن سنگيني به استخوانها نيست، بلکه هر نوع فعاليتي است که به اسکلت بدن (بيشتر از فعاليت هاي بي تحرک هرروزه که به آن عادت داريم) يا ماهيچه هايي که استخوانها را احاطه کرده اند فشار وارد مي آورد.

تمامي استخوانها به هر فشاري که به آن وارد مي شود واکنش نشان مي دهند ، به هنگامي که استخوان احساس فشار کند يا از يک فعاليت برانگيخته شود، تمايل بيشتري به محکمتر شدن پيدا مي کند و بدن را مجبور به ساختن استخوان هاي بيشتري مي‌کند، که به اين امر قانون ولف گفته مي شود.

اين مکانيزم بسيار خاصي است و فقط استخواهايي که به آنها فشار آمده محکمتر مي شوند. براي مثال برگزاري دوي آرام موجب تقويت استخوان هاي مچ و ساق پا و حتي مفاصل رانها مي شود اما هيچ گونه تاثيري بر استخوانهاي مچ دست و يا نواحي بازوها نخواهد داشت.

همچنين تجربه نشان داده است که بازيکنان حرفه اي تنيس داراي استخوانهاي بسيار محکمتر و ضخيم تري در بازويي که توسط آن راکت را مي گيرند هستند تا بازوي ديگر بدنشان.

براساس قانون ولف عکس اين موضوع هم صادق است، استخوان‌هايي که در طول زندگي ازآنها استفاده نشود و فشاري بر آنها وارد نشود بتدريج ضعيف تر مي شوند.

به طور مثال هنگاميکه بازو يا پاي بيماران را گچ مي گيرند و آنان بي حرکت مي شوند، استخوان هاي آن نواحي به تدريج ضعيف مي شوند و پس از بهبود شروع به فعاليت و بتدريج دوباره قوي مي شوند. زيرا هنگاميکه گچ باز مي شود، از عضو گچ گرفته شده به طور طبيعي استفاده مي شود.

براي بالابردن قدرت استخوانها بايد ورزش كرد

بهترين ورزش براي ساختن استخوانهاي کل بدن وزنه برداري مي باشد. يک برنامه خوب وزنه برداري که شامل قسمت فوقاني، پاييني و مرکز بدن (شامل نواحي شکم، لگن و ستون فقرات) باشد تمام استخوانهاي بدن شما را محکم مي سازد.

بر خلاف ظاهر اين ورزش ، وزنه برداري بخصوص براي زنان بسيار مهم است، زيرا ورزشي که به استخوانها فشار نمي آورد باعث استحکام يا رشد آنها نمي شود.

نکته خلاف انتظار ديگر ورزش شنا است. اين ورزش براي قلب، ناحيه تحتاني کمر و داشتن اندامي مناسب – با ماهيچه هاي قوي – بسيار مفيد است اما چون در آب دچار بي وزني مي شويم سهم چنداني در ايجاد تراکم استخوانها ندارد.

حالت ورزش شنا دقيقآ شبيه به مشکل فضانوردان در فضا است. زيرا آنان در فضا حالت بي وزني دارند و مقدار فاحشي از تراکم استخوانها و کلسيم خود را حتي با بهترين ورزشهاي طراحي شده در پرواز از دست مي دهند.

هشدار به افرادي که داراي پوکي استخوان هستند

استخوانهاي شما از حد طبيعي خود ضعيف ترند و درشروع کردن هر نوع ورزشي بايد دقت کنيد. بايد از ورزشهايي که سبب زمين خوردگي يا فشار و کشش زياد بر استخوانها، که مي تواند موجب شکستگي آنها شود پرهيز کنيد.

بهتر است در باره انتخاب نوع ورزش با پزشک خود مشورت کرده و برنامه ورزشي خود را تحت مراقبت او صورت دهيد تا از ضعيف تر کردن استخوانها پيشگيري شود. زيرا ، برنامه هاي ورزشي متنوعي براي افزايش تعادل و جلوگيري از زمين خوردن و شکستگي استخوانها وجود دارند.

شما با راهنمايي پزشک معالج مي توانيد از برنامه هاي سلامت استخوان استفاده کنيد و با ورزش كردن آنان را قوي كنيد و اينكه هيچگاه براي ساختن استخوانها دير نيست.
forum.iranblog.com

04
Mar

با وجود آنکه تغيير ساختماني مفصل غيرقابل برگشت مي باشد اما معمولاً درمان علامتي درد تخفيف درد مؤثر است . مؤثرترين روش فيزيوتراپي مي باشد که ورزش هاي سنگين به منظور تقويت عضله چهار سر ران انجام مي دهند . گرما درماني موضعي را نيز بکار مي برند اما از کمتر از ورزش اهميت دارد .

لازم به ذکر است که استحکام زانو بستگي به عضله چهار سرران دارد و در صورت قوي بودن اين عضله ، حتي با وجود سائيدگي واضح ممکن است هيچ علامتي وجود نداشته باشد .

علاوه بر اينها پزشکان از داروهاي مسکن و ضد التهاب نيز استفاده مي نمايند .

در موارد پيشرفته سائيدگي زانو که همراه با درد شديد دائمي و تغيير شکل مفصل مشاهده مي شود عمل جراحي توصيه مي شود .

پی سی پارسی

04
Mar

اگر قرار باشد یك بیماری استخوانی، درد مشترك جامعه ما لقب بگیرد آن بیماری می‌تواند آرتروز مفاصل باشد.

حتما در اطراف خود زنان و مردان زیادی را دیده‌اید كه از درد زانو شكایت دارند و هنگام بالا رفتن از پله‌ها مدام ناله می‌كنند. این بیماران عمدتا آرتروز دارند.

بیماری آرتروز یكی از شایع‌ترین مشكلات مفاصل در بین خانم‌های ایرانی است كه البته بیشتر در سنین بالا بروز می‌كند.

برای آشنایی هرچه بیشتر با این مشكل و راه‌حل‌های آن پای صحبت‌های دكتر شهرام صادقی، متخصص طب فیزیكی نشستیم.

آقای دكتر ابتدا بفرمایید آرتروز چیست و چه بخش‌هایی از بدن را درگیر می‌كند؟
آرتروز یا استئوآرتریت شایع‌ترین بیماری از گروه التهاب مفاصل است. در این بیماری غضروف مفصل صدمه دیده و كم‌كم از بین می‌رود.

آرتروز ممكن است هر مفصلی را درگیر كند، اما مفاصل بزرگ كه وزن بدن را تحمل می‌كنند، مثل مفاصل زانو و ران و ستون فقرات بیشتر در معرض ابتلا هستند.

اصلی‌ترین علایم این بیماری چیست؟
آرتروز علایم زیادی دارد، ولی 3 علامت آن شایع‌تر و مشخص‌تر هستند:

اول خشكی مفصل پس از استراحت است، به این معنی كه گاهی اوقات وقتی مفصل به‌مدت طولانی بی‌حركت بماند ، هنگام انجام فعالیت درد خواهد داشت. شاید دیده باشید كه بیماران مبتلا به آرتروز زانو، صبح‌ها كه از خواب بیدار می‌شوند به سختی راه می‌روند، اما بعد از مدتی كم‌كم راه رفتن آنها به حالت عادی بازمی‌گردد. خشكی مفاصل بعد از یك دوره طولانی عدم‌فعالیت بسیار شایع است، ولی به ندرت بیشتر از نیم ساعت طول می‌كشد.

دومین علامت كاهش انعطاف پذیری است؛ به‌همین دلیل بیماران مبتلا به آرتروز نمی‌توانند به‌راحتی مفاصل خود را خم و راست كنند.علامت سوم هم درد مفصل است.

توصیه می‌شود كسانی كه بیشتر از دو هفته چنین علایمی را در مفاصل خود دارند، حتما به پزشك مراجعه كنند.

چه اتفاقی می‌افتد كه كسی به آرتروز مبتلا می‌شود؟
ببینید علت ایجاد این بیماری هنوز به‌طور واضح شناخته نشده است، ولی چند عامل وجود دارند كه می‌تواند زمینه‌ساز ابتلا به آرتروز باشند.

یكی سن بالاست كه این بیماری معمولا در افراد بالای 40 سال دیده می‌شود. دوم جنس فرد است، چون آرتروز در خانم‌ها بیشتر از آقایان بروز می‌كند، ولی دلیل آن هنوز به‌درستی مشخص نشده است. مورد بعدی ناهنجاری‌های مادرزادی استخوانی و یا صدمه به مفصل است. آرتروز در ورزشكاران حرفه‌ای مثل فوتبالیست‌ها كه مدام در معرض ضربه خوردن هستند، بسیار شایع است. صدمات غیرورزشی مثل تصادفات رانندگی هم زمینه را برای آرتروز مهیا می‌كند.

آیا چاقی هم در ابتلا به آرتروز تأثیر دارد؟
به نكته خوبی اشاره كردید. چاقی خطر ابتلا به آرتروز را افزایش می‌دهد. به‌طور كلی هر چقدر وزن بالاتر باشد، مفاصل بزرگ (مثل زانوها) باید بار و فشار بیشتری را تحمل كنند و در نتیجه خطر ابتلا به آرتروز در آنها بیشتر می‌شود. چاقی حتی احتمال بروز آرتروز در دست‌ها را هم افزایش می‌دهد.

این بیماری چه عوارضی دارد؟
متأسفانه این بیماری با گذشت زمان بدتر می‌شود و هنوز درمان قطعی برای آن پیدا نشده است، اما با كمك برخی روش‌های درمانی می‌توان درد ناشی از این بیماری را كاهش داد و كیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشید.

حدود یك سوم از بیماران مبتلا به آرتروز ممكن است دچار ناتوانی‌های شدیدی شوند.

گاهی درد و ناراحتی مفصل آنقدر شدید می‌شود كه بیمار نمی‌تواند از آن مفصل استفاده كند.

به روش‌هایی برای كاهش درد و مشكل بیمار اشاره کردید. این روش‌ها شامل چه مواردی هستند؟
در موارد بسیار شدید آرتروز، جراحی تعویض مفصل توصیه می‌شود، اما قبل از جراحی معمولا روش‌های مختلفی پیشنهاد می‌شود كه تا حد امكان كار به جراحی نکشد كه یكی از آنها استراحت دادن به مفصل دردناك است. بیمار باید در هر ساعت، دست كم ده دقیقه به مفصل خود استراحت دهد و سعی كند تا حد امكان فعالیت‌های بدنی خود را طوری تنظیم كند كه مفصل دردناک، كمتر فعال باشد.

روش دیگر ورزش كردن است كه باید حتما با نظارت و اجازه پزشك انجام شود تا مشكل مفصل را تشدید نكند یا باعث بروز درد جدیدی نشود. ورزش‌های سبك و مفرح مثل پیاده‌روی و شنا بیشتر توصیه می‌شوند. با ورزش كردن، عضلات اطراف مفاصل تقویت شده و ثبات مفصل افزایش پیدا می‌كند. البته ورزش كردن نباید باعث بروز درد در مفصل شود و اگر چنین اتفاقی رخ دهد، فورا باید ورزش را متوقف كرد.

در افرادی كه اضافه وزن دارند كم كردن وزن باید حتما مدنظر قرار گیرد. البته رژیم گرفتن و ورزش كردن برای كاهش وزن باید تحت نظر پزشك انجام شود.

برای كاهش درد ناشی از آرتروز می‌توان از كیسه یخ نیز استفاده كرد.

در اغلب موارد پزشك برای بیمار داروهای ضد‌درد و ضد‌التهاب تجویز می‌كند كه در كاهش درد مفصل مؤثر است.

كمی هم درباره روش‌های جراحی برای درمان آرتروز توضیح دهید.
ببینید این روش‌ها از پاكسازی فضای مفصلی تا تعویض كامل مفصل متفاوت هستند و جراح بر حسب شدت بیماری، از یكی از این روش‌ها استفاده می‌كند.

بیماران توجه داشته باشند كه جراحی زمانی توصیه می‌شود كه روش های درمانی دیگر (كه به تعدادی از آنها اشاره شد) مؤثر واقع نشده باشند و بیمار قادر به انجام فعالیت‌های عادی و روزمره خود نباشد.

برای بیماران مبتلا به آرتروز چه توصیه‌هایی دارید؟
مهم‌ترین نكته برای بیماران مبتلا به آرتروز به‌كارگیری روش‌هایی است كه باعث كاهش درد و ناراحتی‌شان شود. مثل تمام بیماری‌های دیگر، داشتن یك رژیم غذایی مناسب و سالم مفید خواهد بود. بیمار باید به حد كافی مواد مورد نیاز بدن خود را از طریق غذا تامین كند، چون اگر تغذیه نامناسب باشد، بدن ضعیف می‌شود و به تبع آن مقابله با بیماری دشوارتر می‌شود.

اگر پزشك برای شما داروی ضددرد تجویز كرد، حتما سروقت آن‌را بخورید، چون اگر درد شروع شود و بعد شما مسكن مصرف كنید، درد دیرتر و سخت‌تر كنترل می‌شود، اما مصرف مرتب و طبق دستور پزشك باعث می‌شود شدت حملات درد كاهش یابد.

سعی كنید از مفصل بیمار خود كمتر كار بكشید، مثلا اگر مفاصل انگشتان یك خانم مشكل دارد، بهتر است از كیفی استفاده كند كه روی شانه می‌افتد نه كیفی كه باید دائما در دست گرفته شود. اگر دست شما مشكل دارد، سعی كنید برای برداشتن اجسام از دست سالم خود بیشتر استفاده كنید تا فشار كمتری روی مفصل دردناك وارد شود. بیمارانی كه در مفصل زانو یا ران دچار مشكل هستند بهتر است در صورت صلاحدید پزشك، از عصا موقع راه ‌رفتن استفاده كنند.

سعی كنید بدنتان در هنگام راه رفتن یا نشستن، در وضعیت صحیحی قرار داشته باشد.

آب درمانی، هم به‌عنوان ورزش و هم به‌عنوان عاملی جهت تصحیح وضعیت ایستادن و راه رفتن می‌تواند به شما كمك كند.

پزشكتان شما را درباره وضعیت صحیح و غلط قرارگیری بدن راهنمایی خواهد كرد.

دكتر علیرضا آشوری- همشهری

منبع : www.tebyan.net

04
Mar

ادامه ی گفت‌وگوی با پروفسور فرهاد فرید، رئیس انجمن جراحی بسته مفاصل ایران و آلمان (جیاموس) را درباره ی بیماری آرتروز و روش‌های جدید درمان آن بخوانید.

درمان در این بیماری چگونه است؟
معمولا درمان چهار مرحله دارد که در مرحله ی 1 و 2 سعی می‌ شود با استفاده از فیزیوتراپی، ورزش و درمان با میدان مغناطیسی(مگنت ‌تراپی) اوضاع را بهتر كرد.

جالب است بدانید که موثر بودن میدان مغناطیسی در درمان آرتروز زمانی کشف شد که بیماران مبتلا به سرطان مجبور بودند به مدت 4 هفته تحت درمان با MRI قرار بگیرند تا پزشکان رشد تومور را در آنها بررسی کنند.

تعجب‌ آور این بود که بعد از یک سال، آن دسته از بیماران که آرتروز هم داشتند، خیلی بهتر شدند. البته درمان‌های دیگری مثل تزریق اسید هیالورونیک یا استفاده از قرص‌های کندرویتین و گلوکزآمین هم وجود دارد.

چه زمانی کار به جراحی می ‌کشد؟
از درجه ی دو به بعد باید جراحی انجام شود. تا 20 سال پیش که آرتروسکوپی، یعنی همان جراحی بسته را نداشتیم، اگر مینیسك یك ورزشكار پاره می ‌شد، جراح، زانو را با شکاف بزرگ باز می ‌کرد و تمام مینیسکی را که قسمتی از آن پاره شده بود، برمی ‌داشت و چون فنری وسط غضروف استخوان نبود که بتواند فشار را از بالا به پایین بگیرد، آرتروز به وجود می ‌آمد و منجر به شکستن و راست‌ کردن محور زانو تا تعویض مفصل می‌ شد.

اما امروزه با استفاده از روش‌های جدیدتر مثل آرتروسکوپی، فقط همان قسمت پاره شده ی مینیسک را بر می ‌دارند، یعنی 20 تا 25 درصد آن برداشته می ‌شود و حدود 70 تا 75 درصد آن هنوز در مفصل است که می‌ تواند فشار را قبول کند.

آرتروسکوپی (Arthroscopy) روشی با تهاجم اندک و با عوارض بسیار کمتر از جراحی باز زانوست که در میان مفاصل، آرتروسکوپی زانو بیشتر از دیگر مفاصل رایج شده است.
در روش آرتروسکوپی با استفاده از دو سوراخ کوچک که از یکی از آنها تلسکوپ وارد می‌ شود، تمام جزئیات عمل را می ‌توان بر صفحه ی بزرگی نمایش داد (روی تصویر بالا کلیک کنید).

آیا لیزر هم در جراحی زانو كاربرد دارد؟
بله، لیزر درمان موثری است و از خواصی که دارد و هنوز هم کاملا کشف نشده، این است که بیمارانی که تحت این نوع جراحی قرار گرفته‌اند، بعد از عمل درد بسیار کمتری دارند. دکتر اولو( اولین کسی که در سال 1985 لیزر را در جراحی آرتروسکوپی استفاده کرد) معتقد است که فشار وارده به اعصاب مفصلی، در لیزر کمتر است.

از دیگر مزایای لیزر این است که بعد از عمل جراحی، خونریزی وجود ندارد و مهم تر از همه اینکه با لیزر می ‌توان خیلی دقیق‌ تر غضروف شل شده را سفت کرد، در صورتی که با تیغ اگر بخواهیم ریش ریش‌های غضروفی را برداریم، ممکن است قسمت‌های سالم هم برداشته شود.

سعی این است که با هر تکنیکی که می‌ شود، غضروف سطح مفصلی یا مفصل خود بیمار را نگه داریم، چون اگر ما زود تصمیم به برداشتن سطح مفصل و تعویض آن با پروتز بگیریم، بیمار قادر به استفاده از تکنولوژی سلول‌های بنیادی نخواهد بود.

آیا درمان آرتروز با استفاده از سلول‌های بنیادی نیز یك روش جدید است؟
بله، یكی از روش‌های جدید درمانی، كشت و تكثیر سلول‌های غضروفی در بیرون بدن و سپس پیوند دوباره به مفصل آسیب ‌دیده است كه برای این كار نیاز به تكنیك‌های بسیار پیشرفته و فراهم شدن شرایط مناسب جهت رشد و تكثیر سلول‌هاست. این روش بسیار موثر بوده و در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می‌ گیرد.

دکتر محمد مهدی شكیبایی، استاد دانشگاه مونیخ (لودویك ماكسی میلیام) یکی از کسانی است که روی این قضیه کار می‌ کند. البته، استفاده از این روش‌ها تنها در مواردی كه بیمار به موقع به پزشك مراجعه كرده و زخم‌های غضروفی اندازه ی كوچك تا متوسط داشته باشند، امكان ‌پذیر است و در صورت مراجعه ی دیر هنگام بیمار و تخریب تمام غضروف مفصلی، تنها راه درمان، تعویض كل مفصل و استفاده از مفصل مصنوعی است
تبیان